آمار تکان‌دهنده پوکی استخوان در ایران؛ روزانه ۴۰۰ شکستگی و ۱۰ مرگ

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم دانشگاه علوم پزشکی تهران با اعلام آماری نگران‌کننده از وضعیت پوکی استخوان در کشور، هشدار داد که این بیماری جدی رو به افزایش است و سالانه بار اقتصادی ۴۰۰ میلیون دلاری به کشور تحمیل می‌کند. وی تأکید کرد که کمبود آگاهی عمومی و مصرف پایین لبنیات، دو چالش اصلی در مدیریت این بحران سلامت هستند.

ابعاد پنهان و عواقب جدی پوکی استخوان

باقر لاریجانی با تأکید بر اهمیت آگاهی عمومی، اظهار داشت که نگرانی اصلی در مورد پوکی استخوان این است که حتی آسیب‌های بسیار کوچک نیز می‌توانند منجر به شکستگی‌های جدی شوند.

شکستگی استخوان در نواحی حیاتی مانند لگن یا سر فمور می‌تواند بیمار را برای همیشه وابسته به دیگران کند. همچنین، شکستگی در ستون فقرات عوارضی چون قوز، کوتاهی قد و مشکلات سلامتی مزمن را به دنبال دارد.

بی‌خبری ۸۰ درصدی مبتلایان و چالش تداوم درمان

وی با اشاره به کمبود آگاهی عمومی درباره سلامت استخوان‌ها، اعلام کرد که حدود ۸۰ درصد افراد مبتلا از بیماری خود بی‌خبر هستند. این آمار نقش کلیدی رسانه‌ها و مراقبان سلامت را در اطلاع‌رسانی به مردم برجسته می‌سازد.

علاوه بر این، از هر هزار نفر مبتلا، تعداد کمی درمان مناسب را آغاز می‌کنند و عدم تداوم درمان یک چالش جهانی است. پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم برای رفع این مشکل، برنامه‌هایی برای افزایش آگاهی و تداوم درمان در دست اجرا دارد و کمپینی با حضور مردم و بیماران برگزار خواهد شد.

آمار تکان‌دهنده شکستگی‌ها و بار اقتصادی سنگین

رئیس پژوهشگاه علوم غدد و متابولیسم به آمار نگران‌کننده شکستگی‌ها در کشور اشاره کرد:

• در سال ۱۴۰۰ (۲۰۲۰ میلادی)، حدود ۱۵۰ هزار شکستگی ناشی از پوکی استخوان در ایران رخ داده است.
• در حال حاضر، روزانه حدود ۴۰۰ شکستگی استخوان در کشور اتفاق می‌افتد.
• به‌طور میانگین، روزانه ۱۰ نفر به علت شکستگی‌های شدید جان خود را از دست می‌دهند.
• بار اقتصادی ناشی از این شکستگی‌ها حدود ۴۰۰ میلیون دلار در سال برآورد می‌شود.

وی افزود که حدود ۱۵ درصد از افرادی که یک بار دچار شکستگی می‌شوند، در دو تا سه سال بعد دوباره دچار شکستگی خواهند شد و ۵۰ درصد از شکستگی‌های جدید در میان افرادی رخ می‌دهد که سابقه قبلی شکستگی داشته‌اند. به همین دلیل، برنامه‌ای برای ثبت و پیگیری بیماران دارای شکستگی در تعدادی از بیمارستان‌ها آغاز شده است.

بحران کمبود کلسیم و سرانه پایین مصرف لبنیات

لاریجانی عوامل خطر پوکی استخوان را شامل ژنتیک و تغذیه دانست. وی تأکید کرد که تعداد زیادی از مردم ایران مصرف کافی کلسیم ندارند.

نیاز روزانه و مقایسه جهانی مصرف لبنیات

مصرف روزانه ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ میلی‌گرم کلسیم از طریق شیر، ماست، دوغ و سایر لبنیات ضروری است. مطالعات بین‌المللی نشان داده‌اند که مصرف کلسیم و ویتامین D می‌تواند از بروز پوکی استخوان و شکستگی جلوگیری کند، اما در ایران همزمان کمبود ویتامین D و مصرف پایین کلسیم وجود دارد.

سرانه مصرف لبنیات در ایران حدود یک‌چهارم میانگین جهانی است. در حالی که در بسیاری از کشورهای پیشرفته سرانه مصرف شیر حدود ۳۰۰ کیلوگرم در سال است، این رقم در ایران تنها یک‌دهم آن است.

وی با رد تبلیغات نادرست، تأکید کرد که مصرف دو تا سه لیوان شیر یا معادل آن در قالب لبنیات دیگر در روز هیچ مشکلی برای بدن ایجاد نمی‌کند و باعث افزایش اسیدیته مضر بدن نمی‌شود. مردم می‌توانند با خیال راحت این مقدار لبنیات را مصرف کنند.

توصیه‌های غربالگری و جایگاه علمی ایران

لاریجانی توصیه کرد که هر زن بالای ۶۵ سال و هر مرد بالای ۷۰ تا ۷۵ سال باید حداقل یک بار سنجش تراکم استخوان انجام دهد و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای باید زودتر مورد بررسی قرار گیرند.

بر اساس مطالعات، تنها دو نفر از هر ده فرد بالای ۵۰ سال در کشور تراکم استخوان طبیعی دارند و ۶۰ درصد از شکستگی‌ها بر اثر تروماهای بسیار خفیف مانند زمین خوردن ساده رخ می‌دهد.

وی به دستاوردهای علمی کشور اشاره کرد و گفت: ایران از نظر تعداد انتشارات علمی در حوزه پوکی استخوان در رتبه هفدهم جهان و در منطقه در جایگاه اول یا دوم قرار دارد.

وی در پایان با اشاره به شعار امسال بنیاد بین‌المللی پوکی استخوان («کاهش بی‌توجهی به سلامت استخوان»)، تأکید کرد که پوکی استخوان مسئله‌ای جدی و رو به افزایش است و باید توجه ویژه‌ای به آن شود.