خبر کامل
چالش‌های ایران با FATF پس از تصویب مشروط پالرمو و CFT؛ حق شرط‌ها پذیرفته نشد
تلاش‌های مستمر برای خروج از لیست سیاه FATF
تلاش‌های یک سال اخیر برای خروج ایران از لیست سیاه گروه ویژه اقدام مالی (FATF) با وجود تصویب مشروط لوایح پالرمو و CFT در مجمع تشخیص مصلحت نظام، با چالش‌های جدیدی مواجه شده است. این موضوع که ۱۴ سال از ۱۸ سال اخیر اقتصاد کشور را تحت تأثیر قرار داده، همچنان مبادلات تجاری ایران را با کشورهای دیگر، حتی دولت‌های دوست و همسو، دشوار می‌سازد.
قرار گرفتن ایران در لیست سیاه FATF عمدتاً به دلیل لاینحل ماندن دو لایحه مهم، یعنی کنوانسیون مقابله با جرایم سازمان‌یافته فراملی (پالرمو) و کنوانسیون مقابله با تأمین مالی تروریسم (CFT) بود. بررسی این دو کنوانسیون از یک سال گذشته با دستور مقامات عالی، توسط مجمع تشخیص مصلحت نظام آغاز شد.
تصویب مشروط لوایح پالرمو و CFT
در پی این بررسی‌ها، مجمع تشخیص مصلحت نظام در اردیبهشت ماه سال جاری با تصویب لایحه پالرمو به صورت مشروط موافقت کرد. پیش از آن نیز شورای نگهبان این لایحه را تأیید کرده بود. همچنین، در نهم مهرماه، مجمع با پیوستن ایران به کنوانسیون CFT نیز باز هم به صورت مشروط موافقت کرد.
به دنبال این موافقت‌ها، گروه ویژه اقدام مالی (FATF) از دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با پولشویی و تأمین مالی تروریسم دعوت کرد تا پس از شش سال، در اجلاس اصلی این نهاد شرکت کرده و پیشرفت برنامه اقدام جمهوری اسلامی ایران را تشریح کند.
واکنش FATF به حق شرط‌های ایران و انتقادات داخلی
با این حال، گروه ویژه اقدام مالی در گزارش اخیر خود اعلام کرد که حق شرط‌های گسترده ایران بر کنوانسیون پالرمو با استانداردهای این گروه همخوانی ندارد و از اعضای خود خواست تا اقدامات تقابلی علیه ایران را اعمال کنند. این موضع‌گیری، انتقاد شدید برخی نمایندگان مجلس و کارشناسان را در پی داشت؛ تا جایی که برخی افراد از لزوم برکناری و حتی محاکمه رئیس مرکز اطلاعات مالی ایران سخن گفتند.
پاسخ رئیس مرکز اطلاعات مالی به شبهات
رئیس مرکز اطلاعات مالی ایران در پاسخ به این شبهات تأکید کرد که اصولاً تصویب پالرمو تنها به عنوان یک بند از ۴۱ بند برنامه اقدام تعریف شده و به معنای خروج فوری از لیست سیاه نیست. او افزود که تعاملات کشور برای حل چالش‌های چند ساله با FATF به تازگی شروع شده و روز به روز گسترش خواهد یافت.
وی با اشاره به اینکه کشور با تصویب پالرمو و CFT گام اول را برداشته است، اظهار داشت:
- مباحث ما با FATF در مسیر اثبات اجرایی بودن این کنوانسیون‌ها تعریف و پیگیری می‌شود.
- به دلیل اینکه تصویب CFT پس از زمان ارسال گزارش به FATF صورت گرفت، در اجلاس اخیر صرفاً موضوع پالرمو مورد بحث بود.
- در خصوص شروط ایران بر کنوانسیون پالرمو، به غیر از یک شرط که نیاز به بررسی‌های حقوقی بیشتری داشت، مستندات ایران مبنی بر قوی‌تر بودن قوانین داخلی در مقایسه با پالرمو به FATF ارائه و پذیرفته شد.
- جلسات کارشناسی فی‌مابین ادامه خواهد داشت.
موضع‌گیری FATF درباره مکانیسم ماشه
رئیس مرکز اطلاعات مالی همچنین درخصوص اشاره بیانیه FATF به تحریم‌های مرتبط با مکانیسم ماشه توضیح داد که موضع‌گیری FATF در این خصوص صرفاً در چارچوب اجرای قطعنامه‌های شورای امنیت است و موضوع جدیدی محسوب نمی‌شود. وی تأکید کرد که موارد مندرج در متن بیانیه FATF از مدت‌ها قبل وجود داشته و اتفاق جدیدی نیست که بخواهد تأثیر مضاعفی بر مباحث اقتصادی کشور ایجاد کند.
دبیر شورای عالی پیشگیری و مقابله با جرایم پولشویی و تأمین مالی تروریسم بر عزم مرکز اطلاعات مالی جهت پیگیری مستمر مدیریت پرونده کشور با FATF تأکید کرد و عنوان داشت: «مسیر پرونده کشور با این نهاد بر روی ریل فنی و حقوقی خود قرارگرفته و تا حصول نتیجه مورد انتظار با قوت پیگیری خواهد شد.»
مزایای خروج از لیست سیاه و سابقه حضور ایران
مهمترین مزیت خروج ایران از لیست سیاه FATF، حفظ شهرت و اعتبار بین‌المللی کشور است. در حال حاضر، به دلیل قرار داشتن ایران در این لیست، برچسب بدنامی به اتباع ایرانی چسبانده شده است؛ به طوری که نهادهای بین‌المللی، ایرانی‌ها را پرخطر تلقی کرده و برای دریافت خدمات پولی و مالی، آنها را تحت نظارت و کنترل‌های شدید قرار می‌دهند. با پیوستن کامل به FATF، این برداشت اشتباه از بین رفته و تعاملات پولی و مالی با دنیا هموار می‌شود.
تاریخچه حضور ایران در لیست FATF
ایران از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۶ در لیست سیاه FATF قرار داشت. در ژوئن ۲۰۱۶، شش ماه پس از آغاز برجام، FATF اقدامات متقابل علیه ایران را به مدت ۱۲ ماه به حالت تعلیق درآورد. اما پس از خروج رئیس‌جمهور وقت آمریکا از برجام، شرایط تغییر کرد و با اقدامات جدید این سازمان، تلاش شد تا حضور ایران در سیستم مالی جهانی دشوارتر شود.
از فوریه سال ۲۰۲۰ (۱۳۹۸ شمسی)، ایران مجدداً وارد لیست سیاه شد و از آن زمان تاکنون، FATF مرتباً در بیانیه‌های خود، ایران را به عنوان کشوری با ریسک بالا در سرمایه‌گذاری تکرار کرده است. تصمیم‌گیری FATF درخصوص تعلیق اقدامات تقابلی، پس از تصویب کنوانسیون‌های پالرمو و CFT توسط ایران صورت می‌گیرد. لازم به ذکر است که اقدام تقابلی، مرز بین لیست سیاه و لیست خاکستری را تعیین می‌کند.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۱:۵۵ - ۱۴۰۴/۰۸/۰۳