اثر دوگانه ویتامین D بر مغز زنان مسن؛ بهبود حافظه و کندی زمان واکنش

دانشمندان همواره در پی کشف چگونگی تأثیر ویتامین D بر عملکرد مغز، به‌ویژه در دوران سالمندی، بوده‌اند. یک پژوهش جدید با بررسی دوزهای مختلف این ویتامین در زنان مسن، به نتایج متناقضی دست یافته که هم نویدبخش بهبود حافظه است و هم هشداری جدی درباره کاهش سرعت واکنش می‌دهد.

جزئیات پژوهش و گروه‌های مورد مطالعه

این مطالعه توسط گروهی از پژوهشگران در آمریکا انجام شد. آنان گروهی از زنان دارای اضافه وزن یا چاق در محدوده سنی ۵۰ تا ۷۰ سال را که در تلاش برای کاهش وزن بودند، مورد بررسی قرار دادند. شرکت‌کنندگان به سه گروه تقسیم شدند تا دوزهای مختلف ویتامین D را به مدت یک سال مصرف کنند:

• گروه اول: دوز توصیه شده روزانه، معادل ۶۰۰ واحد بین‌المللی (IU).
• گروه دوم: دوز متوسط، معادل ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی (IU) ویتامین D.
• گروه سوم: بالاترین دوز، معادل ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی (IU) ویتامین D.

نتایج متناقض: حافظه در برابر زمان واکنش

پس از گذشت یک سال، نتایج جالبی در مورد عملکرد شناختی این زنان مشاهده شد که نشان‌دهنده تأثیر دوگانه دوزهای مختلف ویتامین D بر مغز است.

بهبود حافظه با دوز متوسط

زنانی که روزانه ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین D مصرف می‌کردند، بهبود قابل توجهی در حافظه و مهارت‌های یادگیری خود نشان دادند. به نظر می‌رسید که مغز آنان از این دوز متوسط بیشترین سود را برده است.

کندی خطرناک با دوز بالا

در مقابل، زمانی که سرعت واکنش افراد مورد بررسی قرار گرفت، دانشمندان متوجه کند شدن زمان واکنش شدند. زنانی که بالاترین دوز، یعنی ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی را مصرف کرده بودند، کندترین زمان واکنش را در میان هر سه گروه ثبت کردند.

اهمیت کندی واکنش در سالمندان

کند شدن زمان واکنش با افزایش سن، یک عامل مهم در افزایش خطر حوادثی مانند زمین خوردن است. در بزرگسالان مسن‌تر، زمین خوردن می‌تواند منجر به شکستگی استخوان یا جراحات جدی شود. بنابراین، هرچند مصرف بیشتر ویتامین D ممکن است به حافظه کمک کند، اما می‌تواند سرعت واکنش بدن را کاهش داده و فرد را در معرض خطر قرار دهد.

نتایج تحقیقات قبلی نیز نشان داده بود که مصرف ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین D یا بیشتر، ممکن است با خطر بالاتر زمین خوردن مرتبط باشد. پژوهش جدید نیز این ایده را تأیید می‌کند و هشدار می‌دهد که مصرف بیش از حد ویتامین D، حداقل در مورد سرعت واکنش مغز و بدن، ممکن است ضرر بیشتری نسبت به فایده داشته باشد.

محدودیت‌ها و توصیه‌های تکمیلی

سو شاپس، دانشمند اصلی این پژوهش، تأکید کرد که تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است تا با اطمینان مشخص شود که آیا زمان واکنش کندتر ناشی از مصرف ویتامین D به‌طور مستقیم به زمین خوردن و آسیب‌های بیشتر منجر می‌شود یا خیر. همچنین، از آنجا که این پژوهش تنها زنان را بررسی کرده است، مشخص نیست که آیا نتایج در مورد مردان نیز صدق می‌کند یا خیر.

برای حفظ سلامت مغز، علاوه بر توجه به دوز مناسب ویتامین D، موارد دیگری نیز توصیه می‌شود:

• رژیم غذایی مدیترانه‌ای: سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و چربی‌های سالم.
• ویتامین B و فیبر: برخی تحقیقات نشان می‌دهند که این مواد ممکن است خطر بیماری‌های مغزی مانند زوال عقل را کاهش دهند.

این یافته‌ها یادآوری می‌کنند که اگرچه ویتامین‌ها می‌توانند مفید باشند، اما مصرف بیشتر همیشه بهتر نیست. یافتن تعادل مناسب برای پشتیبانی از حافظه، بدون کند کردن عملکرد کلی بدن، امری حیاتی است.

نتایج این پژوهش در نشریه علمی «مجلات پیری‌شناسی: سری ای» (The Journals of Gerontology: Series A) منتشر شده است.