پژوهش جدید: استفاده از موبایل قبل از خواب، آنقدرها هم که فکر می‌کنید بد نیست

برای سال‌ها، توصیه‌های بهداشت خواب بر پرهیز مطلق از تلفن همراه پیش از خواب متمرکز بود، با این استلال که نور آبی صفحه‌نمایش، هورمون حیاتی ملاتونین را مختل می‌کند. اما یک تحقیق جامع جدید که بیش از ۱۳۰۰ بزرگسال را در کانادا مورد بررسی قرار داده، این باور رایج را به چالش کشیده و نشان می‌دهد که شاید استفاده شبانه از نمایشگرها برای کیفیت خواب بزرگسالان آنقدرها هم که تصور می‌شد، مضر نباشد.

نتایج غیرمنتظره یک مطالعه کانادایی

محققان دانشگاه تورنتو متروپولیتن در پژوهش خود هیچ ارتباط مستقیمی بین استفاده شبانه از نمایشگرها و کیفیت پایین خواب در بزرگسالان پیدا نکردند. جالب‌تر اینکه، افرادی که به‌طور منظم یا گهگاه قبل از خواب از موبایل استفاده می‌کردند، در مجموع، سلامت خواب بهتری نسبت به گروه دیگر گزارش دادند.

بررسی الگوی استفاده و کیفیت خواب

شرکت‌کنندگان در این مطالعه بر اساس میزان استفاده از صفحه‌نمایش قبل از خواب، به سه گروه تقسیم شدند:

1. گروه استفاده گهگاه: کمتر از یک‌بار در هفته از صفحه‌نمایش قبل از خواب استفاده می‌کردند.
2. گروه استفاده متوسط: یک تا چهار بار در هفته از صفحه‌نمایش استفاده می‌کردند.
3. گروه استفاده منظم: پنج‌بار یا بیشتر در هفته از صفحه‌نمایش استفاده می‌کردند.

نتایج این بررسی یک الگوی غیرمنتظره به شکل منحنی U را نشان داد. گروه استفاده متوسط (۱ تا ۴ بار در هفته) بدترین وضعیت سلامت خواب را در چندین شاخص گزارش کردند. در مقابل، کاربران گروه گهگاه بالاترین «رضایت از خواب» و «منظم‌بودن خواب» را داشتند و کاربران گروه استفاده منظم بهترین «زمان‌بندی خواب» و «هوشیاری در طول روز» را گزارش دادند.

ثبات در عادت‌ها، کلید کیفیت خواب

این الگوی عجیب، که در آن افراط و تفریط بهتر از حد وسط بود، حتی پس از تعدیل آماری برای عواملی چون سن، درآمد و جنسیت، ثابت باقی ماند. محققان حدس می‌زنند که ثبات در عادات خواب نقش مهمی ایفا می‌کند. کاربران گروه منظم و گهگاه هر دو یک روال ثابت (استفاده یا عدم استفاده) را دنبال می‌کنند، در حالی که الگوی پیش از خواب گروه متوسط نامنظم بوده است. این عدم ثبات ممکن است بیش از خودِ نور آبی، به کیفیت خواب آسیب بزند.

دو عامل مهم‌تر از نور آبی: محتوا و سن

پروفسور «کالین کارنی»، مدیر آزمایشگاه خواب و افسردگی در دانشگاه تورنتو متروپولیتن، معتقد است که برای درک بهتر تأثیر نمایشگرها بر خواب، باید به دو نکته کلیدی توجه کرد:

1. محتوای مصرفی: محققان تأکید می‌کنند که نوع استفاده از گوشی اهمیت دارد. در معرض قرار گرفتن با نور آبی یکسان است، اما تأثیر روانی فعالیت‌ها متفاوت است. استفاده از یک برنامه مدیتیشن آرامش‌بخش، با اسکرول‌کردن بی‌وقفه در شبکه‌های اجتماعی یا چک‌کردن ایمیل‌های کاری یکسان نیست. اولی به خواب کمک می‌کند و دومی آن را مختل می‌سازد.
2. سن فرد: با افزایش سن، چشم‌های بزرگسالان به‌طور طبیعی حساسیت کمتری به نور پیدا می‌کنند. عدسی چشم انسان با افزایش سن کمی زردتر می‌شود و این زردی، مانند یک فیلتر طبیعی نور آبی عمل کرده و باعث می‌شود نور برای بزرگسالان ضرر کمتری داشته باشد. در مقابل، نوجوانان ممکن است به دلیل دوران بلوغ، حساسیت بیشتری به نور داشته باشند.

نتیجه‌گیری و محدودیت‌های پژوهش

این یافته‌ها به این معنا نیست که می‌توان تا پاسی از شب در شبکه‌های اجتماعی چرخید، اما نشان می‌دهد که تمرکز صرف بر ابزارهایی مانند حالت Grayscale یا Bedtime Mode ممکن است آنقدرها که قبلاً تصور می‌شد، حیاتی نباشد.

شایان ذکر است که این مطالعه در یک محیط بالینی انجام نشده و بر اساس گزارش‌های خود شرکت‌کنندگان استوار است. بنابراین، برای تأیید نهایی نتایج و ارائه توصیه‌های قطعی، انجام تحقیقات بیشتری در این زمینه ضروری است. یافته‌های این پژوهش در ژورنال تخصصی Sleep Health منتشر شده است.