کشف علمی: رقص تانگو و بازی‌های ویدیویی مغز را تا ۷ سال جوان‌تر می‌کنند

تحقیقات جدید نشان می‌دهد که فعالیت‌های خلاقانه و هنری صرفاً سرگرمی نیستند، بلکه می‌توانند یک سپر دفاعی قوی در برابر پیری مغز باشند. محققان با استفاده از مدل‌های پیشرفته یادگیری ماشین کشف کرده‌اند که مشارکت منظم در فعالیت‌هایی مانند رقص تانگو، نقاشی و انجام بازی‌های ویدیویی پیچیده، می‌تواند سرعت زوال بیولوژیکی مغز را به شکل قابل توجهی کاهش دهد. این یافته‌ها نویدبخش راهکارهای ساده و لذت‌بخش برای حفظ سلامت شناختی در دوران کهولت است.

کشف مدل‌های «ساعت مغزی» و روش تحقیق

نتایج این پژوهش که در نشریه معتبر Nature Communications منتشر شده است، بر اساس تجزیه‌وتحلیل تصاویر مغزی رقصندگان، نوازندگان، هنرمندان بصری و بازیکنان بازی‌های ویدیویی از چندین کشور مختلف به دست آمده است. محققان برای رسیدن به این کشف، از نوعی مدل یادگیری ماشین موسوم به «ساعت‌های مغزی» استفاده کردند. این مدل‌ها سن بیولوژیکی مغز را با سن تقویمی فرد مقایسه می‌کنند.

محققان بر این باورند که انجام این فعالیت‌های خلاقانه می‌تواند ارتباطات قسمت‌های مختلف مغز را، به‌ویژه در نواحی که بیشترین آسیب‌پذیری را نسبت به پیری دارند، تقویت کند.

جزئیات مطالعه و جامعه آماری

«آگوستین ایبانس»، عصب‌شناس دانشگاه آدولفو ایبانس در شیلی، به همراه همکارانش، این ساعت‌های مغزی را با استفاده از داده‌های تصویربرداری عصبی مربوط به ۱۲۴۰ شرکت‌کننده طراحی کردند. سپس، این مدل‌ها روی ۲۳۲ نفر که به‌طور منظم در فعالیت‌های خلاقانه (مانند نقاشی، رقص، ساززدن یا بازی‌های ویدیویی) شرکت داشتند، آزمایش شد تا تأثیر تجربه و مهارت بر روند پیری مغز مشخص شود.

تأثیر شگفت‌انگیز فعالیت‌های خلاقانه بر سن مغز

یافته‌های پژوهشگران نشان داد که مغز افرادی با تجربه‌های خلاقانه بیشتر، ظاهری جوان‌تر داشته است. نکته قابل توجه این است که حتی در افراد مبتدی نیز نشانه‌هایی از آهسته‌شدن روند پیری مشاهده شد که اهمیت یادگیری مهارت‌های جدید را برجسته می‌کند.

رقص تانگو، نماد جوانی مغز

این تأثیر مثبت به‌ویژه در رقصندگان تانگو بسیار مشهود بود. مغز این افراد به‌طور متوسط هفت سال جوان‌تر از سن واقعی آنها به نظر می‌رسید. علاوه بر این، در شرکت‌کنندگان باتجربه، نشانه‌های قوی‌تری از ارتباطات در شبکه‌های مغزی مرتبط با:

• ریتم
• حرکت
• هماهنگی

مشاهده شد که نشان‌دهنده تقویت این شبکه‌ها در اثر فعالیت‌های منظم است.

یادگیری مهارت‌های جدید در بزرگسالی

بخش دیگری از تحقیق به بررسی این موضوع اختصاص داشت که آیا یادگیری یک مهارت خلاقانه جدید در دوران پیری می‌تواند وضعیت مغز را بهبود بخشد یا خیر. برای این منظور، محققان یک آزمایش کنترل‌شده طراحی کردند:

آزمون بازی StarCraft II

۲۴ داوطلب برای یادگیری بازی کامپیوتری استراتژیک و پیچیده StarCraft II آموزش دیدند، درحالی‌که یک گروه کنترل، بازی ساده‌تری را فرا گرفت. نتایج پس از چند هفته، شگفت‌آور بود:

سن مغز افرادی که بازی StarCraft II را تجربه کرده بودند، کاهش یافته و نمرات توجه آنها بهبود یافته بود. همچنین، فعالیت نواحی مرتبط با ادراک و شناسایی اشیا در مغز آنها افزایش چشمگیری نشان داد؛ درحالی‌که گروه کنترل چنین تغییری را تجربه نکردند.

این نتایج به روشنی نشان می‌دهد که درگیر شدن با چالش‌های شناختی جدید، حتی در سنین بالا، پتانسیل قابل توجهی برای بازسازی و جوانسازی مغز دارد.