کودک ۲۱ ماهه مبتلا به اختلال «پیکا»؛ از جویدن تخت تا مسمومیت با سرب

بحران یک مادر: کودکی که شن، فرش و مبلمان می‌خورد

برای بسیاری از والدین، مراقبت از فرزندان نوپا که میل به دست‌زدن یا خوردن اشیای ممنوعه دارند، یک چالش همیشگی است، اما برای جس هری، مادر ۳۱ ساله اهل بریمبو، این چالش به یک بحران جدی تبدیل شده است. پسر ۲۱ ماهه‌اش، جونیور، به اختلال نادر «پیکا» یا هرزه‌خواری مبتلا است که او را وادار به خوردن هر ماده غیرخوراکی می‌کند، از شن و فرش گرفته تا چوب تخت‌خواب و چارچوب در.

جس هری، مادر دو فرزند، نخستین‌بار زمانی متوجه علاقه پسرش به خوردن چیزهای غیرخوراکی شد که دید او چسب کتاب‌های لمسی‌اش را در دوران نوزادی می‌لیسد. این کودک ۲۱ ماهه از آن زمان تاکنون «مشت‌مشت» شن خورده، فرش‌های مهدکودک را جویده و حتی به سراغ مبلمان خانه، از جمله تخت خودش، رفته است. تا ماه سپتامبر، ابتلای جونیور به اختلال پیکا، که با میل مکرر به خوردن مواد فاقد ارزش غذایی مشخص می‌شود، تشخیص داده نشده بود.

چالش‌های مستمر نگهداری و محیط امن

جس می‌گوید: «حتی اگر چیزی در دسترسش نباشد، دنبالش می‌گردد و بالاخره چیزی پیدا می‌کند.» این وضعیت باعث شد که مادر مجبور شود جونیور را از مهدکودک بیرون بیاورد، زیرا او «مقدار وحشتناکی شن می‌خورد».

این مادر ۳۱ ساله ناچار شد برای جلوگیری از جویدن تخت چوبی، آن را با یک تخت فلزی مخصوص کودکان جایگزین کند. اما این تغییر نیز مشکل را حل نکرد؛ جونیور شب‌ها از تخت بیرون می‌آمد و شروع به جویدن چارچوب در اتاقش می‌کرد. این اقدام عواقب بسیار جدی برای سلامتی او به همراه داشت.

مسمومیت با سرب و کمبود آهن

جویدن چارچوب در باعث شد که در خون جونیور سرب مشاهده شود، زیرا لایه‌های قدیمی رنگ چارچوب در حاوی سرب بودند. اکنون تا زمانی که مشکل به‌طور کامل حل شود، جونیور در تخت‌خواب‌های سفری یا نرده‌دار نگهداری می‌شود. جس موضوع رنگ حاوی سرب را با صاحبخانه مطرح کرد اما مشکل او جدی گرفته نشد.

مشاور بهداشتی خانواده، پس از مشاهده این علائم غیرعادی، پیشنهاد آزمایش خون داد که نتیجه آن کمبود آهن را نشان داد؛ کمبود آهن یکی از دلایل احتمالی اختلال پیکا است.

مواد مورد علاقه: چوب و مقوا

جونیور سراغ مواد گوناگونی می‌رود، اما جس می‌گوید در حال حاضر چوب و مقوا بیشترین مواد مورد علاقه او هستند. او مجبور شد اسباب‌بازی‌های برادر هفت‌ساله‌اش، جک، را در سطل پلاستیکی قرار دهد، زیرا جونیور سبد نگهداری ماشین‌ها را جویده و خورده بود.

جس می‌گوید: «یک بار همراه با جونیور به فروشگاه رفتیم تا یک پرده کرکره بخریم و در فاصله اینکه همراه با او از فروشگاه بیرون بیایم جونیور جعبه مقوایی پرده کرکره را جوید. واقعاً فقط چند ثانیه طول کشید. می‌دانم چقدر باورنکردنی به نظر می‌رسد.»

استراتژی‌های مدیریت و جایگزین‌های بی‌خطر

برای ترغیب جونیور به خوردن چیزهای خوراکی، خانواده از «جایگزین‌های بی‌خطر» استفاده می‌کنند. یکی از این روش‌ها استفاده از ریشه شیرین‌بیان است، زیرا «در اصل شبیه یک چوب است» و تا حدی جواب می‌دهد. البته این روش هنگام بازی مناسب نیست، چون خطر خفگی وجود دارد. روش دیگر استفاده از غلات صبحانه با بافت خشک و شکننده‌ مشابه بافت‌های محبوب جونیور است.

جس می‌گوید: «نمی‌توانم او را تنها بگذارم. اگر در اتاق نشیمن او را در محوطه امنی که برای او دور از دیوار‌ها ایجاد کرده‌ایم تنها بگذارم باز هم ممکن است چیزی برای خوردن و جویدن پیدا کند.» او با شوخی می‌گوید: «ما باید در یک کانتینر خالی فلزی زندگی کنیم.»

پیکا یا هرزه‌خواری چیست؟

پیکا یا هرزه‌خواری یک اختلال است که می‌تواند در هر سنی مشاهده شود، اما بیشتر در کودکان و اغلب همراه با یک بیماری دیگر یا اختلال در رشد است. آگاهی عمومی در مورد این اختلال کم است و جس امیدوار است با افزایش آگاهی، حمایت بیشتری برای خانواده‌هایی مانند او فراهم شود.

اطلاعات کلیدی در مورد اختلال پیکا:

• درمان مشخصی برای پیکا وجود ندارد، اما راهکارهایی برای مدیریت آن وجود دارد.
• راهکارهای مدیریت شامل منحرف‌کردن توجه، کنترل اضطراب‌ها و جایگزین‌کردن اشیای غیرخوراکی با گزینه‌هایی مشابه اما بی‌خطر است.
• با وجود اینکه تمام افراد مبتلا نیازی به مراجعه به بیمارستان پیدا نمی‌کنند، اختلال پیکا می‌تواند در مواردی مرگبار باشد.

جس می‌گوید جونیور در مورد غذا خوردن سخت‌گیر است و همین امر پیدا کردن جانشین‌های خوراکی را سخت‌تر می‌کند. او امیدوار است با بزرگ‌تر شدن جونیور بتواند با او در این مورد گفتگو و او را قانع کند. او همچنین امیدوار است که مردم در مورد این اختلال آگاهی بیشتری پیدا کنند تا بتواند از حمایت بیشتری برخوردار شود و کمتر احساس تنهایی کند.