پژوهش جدید: آیا استفاده از موبایل قبل از خواب واقعاً مضر است؟

سال‌هاست که کارشناسان بهداشت خواب، دوری از موبایل قبل از خواب را به دلیل تأثیر مخرب نور آبی صفحه‌نمایش بر هورمون ملاتونین توصیه می‌کنند. اما یک پژوهش علمی جدید، این باور فراگیر را به چالش کشیده و نشان می‌دهد که شاید بزرگسالان نیازی به احساس گناه بابت استفاده از تلفن همراه خود قبل از خواب نداشته باشند.

محققان در پژوهشی جدید هیچ ارتباطی بین استفاده شبانه از نمایشگرها و کیفیت پایین خواب در بزرگسالان پیدا نکردند. در واقع، افرادی که به‌طور منظم یا گهگاه قبل از خواب از موبایل استفاده می‌کردند، در مجموع سلامت خواب بهتری نسبت به گروهی که استفاده نامنظمی داشتند، گزارش دادند.

جزئیات پژوهش جدید دانشگاه تورنتو

محققان دانشگاه تورنتو متروپولیتن برای بررسی دقیق‌تر تأثیر استفاده از موبایل قبل از خواب، بیش از ۱۳۰۰ بزرگسال را در سراسر کانادا مورد بررسی قرار داده و آنها را بر اساس دفعات استفاده هفتگی به سه گروه اصلی تقسیم کردند:

• گروه استفاده گهگاه: کمتر از یک‌بار در هفته قبل از خواب از صفحه‌نمایش استفاده می‌کردند.
• گروه استفاده متوسط: یک تا چهار بار در هفته قبل از خواب از صفحه‌نمایش استفاده می‌کردند.
• گروه استفاده منظم: پنج‌بار یا بیشتر در هفته قبل از خواب از صفحه‌نمایش استفاده می‌کردند.

نتایج این تقسیم‌بندی، به‌طور غیرمنتظره‌ای یک منحنی U شکل را نشان داد. گروهی که استفاده متوسط (۱ تا ۴ بار در هفته) داشتند، بدترین وضعیت سلامت خواب را در چندین شاخص گزارش کردند.

تأثیر ثبات در عادات خواب

در مقابل، کاربران گروه گهگاه بالاترین «رضایت از خواب» و «منظم‌بودن خواب» را داشتند و کاربران گروه استفاده منظم بهترین «زمان‌بندی خواب» و «هوشیاری در طول روز» را گزارش دادند.

این الگوی عجیب، که در آن افراط و تفریط (استفاده زیاد یا کم) بهتر از حد وسط بود، حتی پس از تعدیل آماری برای عواملی مانند سن، درآمد و جنسیت، ثابت باقی ماند. محققان حدس می‌زنند که ثبات در عادات خواب، نقش مهمی ایفا می‌کند. کاربران گروه سوم (منظم) و گروه اول (گهگاه) هر کدام یک روال ثابت (استفاده یا عدم استفاده) دارند، اما کاربران گروه دوم ممکن است الگوی پیش از خواب نامنظمی داشته باشند که این عدم ثبات، بیش از خودِ نور آبی، به خواب آنها آسیب می‌زند.

دو عامل کلیدی: محتوا و سن

پروفسور «کالین کارنی»، مدیر آزمایشگاه خواب و افسردگی در دانشگاه تورنتو متروپولیتن، معتقد است که باید توجه خود را از نور آبی به دو نکته مهم‌تر معطوف کنیم:

۱. محتوا مهم‌تر از نور است

محققان تأکید می‌کنند که چگونگی استفاده از گوشی اهمیت دارد. قرارگرفتن در معرض نور آبی یکسان است، اما تأثیر روانی فعالیت‌ها متفاوت است.

استفاده از یک برنامه مدیتیشن آرامش‌بخش، با اسکرول‌کردن بی‌وقفه در شبکه‌های اجتماعی یا چک‌کردن ایمیل‌های کاری یکسان نیست. اولی به خواب کمک می‌کند و دومی آن را مختل می‌سازد.

۲. سن مهم است

با افزایش سن، چشم‌های بزرگسالان به‌طور طبیعی حساسیت کمتری به نور پیدا می‌کنند. عدسی چشم انسان با افزایش سن کمی زردتر می‌شود و این زردی، مانند یک فیلتر طبیعی نور آبی عمل کرده و باعث می‌شود نور برای بزرگسالان ضرر کمتری داشته باشد. در مقابل، نوجوانان ممکن است به نور حساس‌تر باشند، زیرا دوران بلوغ حساسیت به نور را افزایش می‌دهد.

این یافته‌ها به این معنا نیست که می‌توان تا پاسی از شب در شبکه‌های اجتماعی چرخید، اما نشان می‌دهد که تمرکز بر ابزارهایی مانند حالت Grayscale یا Bedtime Mode ممکن است آنقدرها که تصور می‌شد، مهم نباشد. لازم به ذکر است که این مطالعه در یک محیط بالینی انجام نشده و بر اساس گزارش‌های خود شرکت‌کنندگان استوار است، بنابراین برای تأیید نتایج به تحقیقات بیشتری نیاز است. یافته‌های این پژوهش در ژورنال Sleep Health منتشر شده است.