دیابت؛ ابتلای ۷.۵ میلیون نفر و تحمیل ۱۰ تا ۱۵ درصد هزینه‌های نظام سلامت

شیوع گسترده و ابعاد اجتماعی بیماری

دکتر علیرضا استقامتی در «سومین نشست بررسی چالش‌ها و راهکارهای مدیریت بیمارـ‌محور دیابت در ایران» با اشاره به آمار بالای مبتلایان، دیابت را یک بیماری شایع در کشور دانست. وی هدف از روز جهانی دیابت را هم‌افزایی مسئولان و نهادهای مردمی برای تدبیر در خصوص چالش‌های بیماران دیابتی عنوان کرد.

آمار نگران‌کننده دیابت و پیش‌دیابت در ایران

بر اساس گزارش‌های آماری، جمعیت مبتلا به دیابت و پیش‌دیابت در کشور به ارقام قابل توجهی رسیده است:

• مبتلایان به دیابت: ۷.۵ میلیون نفر
• مبتلایان به پیش‌دیابت: ۱۰ میلیون نفر

لزوم توجه به پیش‌دیابت و خطرات آن

توجه به وضعیت «پیش‌دیابت» یک امر ضروری است و این وضعیت جدا از دیابت نیست. خطر بروز سکته‌های قلبی و مغزی در افراد مبتلا به پیش‌دیابت، نسبت به سایر افراد، ۲۰ تا ۳۰ درصد بیشتر است.

دیابت دیگر فقط به معنای یک بیماری ساده با قند خون بالا نیست. به دلیل عوارض مزمن و هزینه‌های بالای درمانی، این بیماری یک معضل اجتماعی و اقتصادی محسوب می‌شود و عدم مهار آن، توسعه پایدار کشور را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

بار مالی و اقتصادی دیابت بر سیستم درمانی

رئیس هیات‌مدیره انجمن دیابت با اشاره به هزینه‌های مستقیم و غیرمستقیم ناشی از عوارض دیابت، بر تحمیل هزینه‌های هنگفت این بیماری بر نظام سلامت تاکید کرد.

هزینه‌های هنگفت داخلی و جهانی

میزان هزینه‌های تحمیلی دیابت بر سیستم‌های درمانی بسیار بالاست:

• سهم دیابت از هزینه‌های نظام سلامت کشور: ۱۰ تا ۱۵ درصد
• برآورد هزینه‌های جهانی دیابت: یک تریلیون دلار

چالش‌های سالمندی و ضرورت پوشش بیمه‌ای

با توجه به اینکه ایران در مسیر سالمندی قرار دارد، شیوع دیابت در این گروه سنی به طور قطع بیشتر خواهد بود و به حدود ۲۵ درصد می‌رسد. این مسئله، ضرورت توجه جدی به پوشش بیمه‌ای و مراقبت‌های لازم را پررنگ‌تر می‌کند.

راهکارهای مدیریت و درمان بیمارمحور

مراقبت از افراد مبتلا به دیابت باید به صورت فردمحور و با در نظر گرفتن عوامل اجتماعی موثر بر سلامت انجام شود. این عوامل شامل دسترسی به غذای سالم، داشتن سرپناه مناسب، توان خرید مواد غذایی و سرمایه اجتماعی است.

ضرورت کار تیمی و آموزش جامع

مراقبت از بیماران دیابتی نیازمند یک کار تیمی مدون است. با توجه به جمعیت چند میلیونی دیابتی و پیش‌دیابتی، بار درمان را نمی‌توان تنها برعهده حدود ۵۰۰ متخصص غدد در سراسر کشور واگذار کرد؛ بنابراین همکاری تیمی با سایر پزشکان و گروه‌های درمانی ضروری است.

«آموزش» رکن اصلی مراقبت از افراد مبتلا به دیابت است و باید در تمام رده‌ها به بیمار، خانواده، جامعه و کادر درمان ارائه شود. درمان دیابت یک درمان جامعه‌نگر است و می‌بایست تمام ابعاد از جمله جوانب روانی در کانون توجه قرار گیرد.

پوشش بیمه‌ای فناوری‌های نوین

در خصوص استفاده از فناوری‌های نوین، مصوب شده است که دستگاه تست قندخون CGM (پایش مداوم قند خون) برای دیابتی‌های کمتر از ۱۶ سال به صورت کامل تحت پوشش بیمه قرار گیرد. پایش مداوم قند خون به ویژه در کودکان به دلیل اهمیت کنترل قند خون، موضوعی حیاتی است.

وضعیت بیماران دیابت نوع یک

حدود ۱۵۰ هزار نفر در کشور مبتلا به دیابت نوع یک هستند که اغلب کودکان و نوجوانان را شامل می‌شوند. دسترسی به درمان‌ها و ابزارهای کنترل مناسب قند خون برای این جمعیت ضروری است.

انتقاد از توصیه‌های غیرعلمی و گرانی دارو

فعالیت افراد فاقد صلاحیت در فضای مجازی

با انتقاد از وضعیت شبکه‌های اجتماعی، نقش رسانه در موضوع دیابت بسیار مهم دانسته شد. از فعالیت افرادی بدون صلاحیت و مدرک انتقاد شده است که به بیماران دیابتی توصیه‌های خطرناکی مانند رها کردن درمان یا تجویز روش‌های غیرعلمی همچون «ریختن انسولین در گوش» می‌دهند.

گرانی دارو و نوارهای تست قند خون

هزینه‌های درمان دیابت به دلیل مصرف چندین دارو بسیار زیاد است. هشدار داده شده که تغییر قیمت یک قلم دارو یا تغییر نرخ ارز می‌تواند هزینه‌های بسیاری را به بیماران تحمیل کند. همچنین، بی‌توجهی به پوشش بیمه‌ای نوارهای تست قند خون، به ویژه برای بیماران دیابتی نوع ۱ که ناچارند قند خون خود را چندین بار در روز چک کنند، مشکلات بسیاری ایجاد خواهد کرد.