خبر کامل
هشدار جهانی پژوهشگران: غذاهای فوق‌فرآوری‌شده (UPF) و افزایش خطر ۱۲ بیماری مزمن
متخصصان بین‌المللی سلامت پس از انجام یک مرور جامع جهانی، هشدار دادند که غذاهای فوق‌فرآوری‌شده (UPF) تهدیدی جدی برای سلامت عمومی در سراسر جهان محسوب می‌شوند و باید فوراً برای کاهش مصرف آن‌ها اقدام شود. این مواد ارزان و آماده، الگوی تغذیه مردم را به سمت بیماری‌های مزمن سوق داده‌اند و خطر ابتلا به مجموعه‌ای از مشکلات جدی، از جمله چاقی و افسردگی را افزایش می‌دهند.
ماهیت و تعریف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده (UPF)
مواد غذایی فرا‌پردازش‌شده (Ultra-Processed Foods) که به اختصار UPF خوانده می‌شوند، به خوراکی‌هایی اطلاق می‌گردد که در تهیه آن‌ها بیش از پنج نوع ماده استفاده شده که معمولاً در آشپزخانه‌های خانگی یافت نمی‌شوند. این مواد شامل افزودنی‌هایی نظیر:
- امولسیون‌کننده‌ها (نامیزه‌ها)
- نگه‌دارنده‌ها
- افزودنی‌ها و رنگ‌دهنده‌ها
- شیرین‌کننده‌ها
مصرف این مواد در رژیم‌های غذایی جهانی رو به افزایش است و با افزایش قند و چربی ناسالم و کاهش فیبر و پروتئین، کیفیت تغذیه را به شدت کاهش می‌دهد.
نمونه‌هایی از خوراکی‌های فوق‌فرآوری‌شده
- نان‌های تولید انبوه شده در کارخانه و غلات صبحانه با شکر افزوده
- سوپ‌های آماده، غذاهای حاضری که در مایکروویو گرم می‌شوند
- ماست‌های میوه‌ای و بستنی
- گوشت‌های فراوری‌شده مانند سوسیس و کالباس
- چیپس، بیسکوییت‌ها و شیرینی‌جات صنعتی
- نوشیدنی‌های غیرالکلی و برخی نوشیدنی‌های الکلی (مانند ویسکی، جین و رام)
ارتباط با بیماری‌های مزمن: یافته‌های پژوهش
مطالعه‌ای که با بررسی ۱۰۴ پژوهش بلندمدت و توسط ۴۳ کارشناس بین‌المللی انجام شده، نشان می‌دهد که مصرف این مواد با افزایش خطر ابتلا به ۱۲ بیماری مرتبط است. این بیماری‌ها شامل موارد زیر هستند:
- دیابت نوع دو
- بیماری‌های قلبی ـ عروقی
- بیماری کلیه
- افسردگی
- چاقی
- مرگ زودرس به هر دلیل
کارلوس مونتیرو، طراح نظام طبقه‌بندی «نُوآ»، اظهار داشت: «افزایش مصرف مواد غذایی فرا‌پردازش‌شده در حال دگرگون کردن رژیم‌های غذایی در سراسر جهان است و خوراکی‌های تازه و کم‌پردازش را کنار می‌زند.» وی افزود این تغییر با سودجویی شرکت‌های بزرگ جهانی تقویت می‌شود که مانع اجرای سیاست‌های اثربخش بهداشت عمومی هستند.
توصیه‌های سیاستی و واکنش‌های لازم
پژوهشگران تاکید کرده‌اند که دولت‌ها باید «قدم جلو بگذارند» و اقداماتی مشابه آنچه علیه صنعت دخانیات انجام شد، در پیش گیرند. این اقدامات شامل:
- اعمال هشدارهای سلامت بر محصولات فوق‌فرآوری‌شده.
- اعمال مالیات‌های بالاتر بر این محصولات.
- استفاده از درآمد مالیاتی برای تقویت دسترسی مردم به غذاهای مغذی‌تر.
فیلیپ بیکر، پژوهشگر دانشگاه سیدنی، نیز بر لزوم یک «واکنش قدرتمند و جهانی در حوزه سلامت عمومی» برای مقابله با این روند تاکید کرد.
تردیدها و دیدگاه‌های منتقدان
با وجود هشدارهای جدی، برخی دانشمندان و منتقدان معتقدند که هنوز کارآزمایی‌های بالینی کافی برای اثبات ارتباط علّی مستقیم میان مصرف UPF و آسیب‌های سلامتی وجود ندارد. تفکیک تأثیر مواد غذایی فرا‌پردازش‌شده از دیگر عوامل مرتبط با شیوه زندگی، رفتار و وضعیت اقتصادی افراد دشوار است.
انتقاد به نظام طبقه‌بندی نُوآ
منتقدان نظام «نُوآ» می‌گویند این طبقه‌بندی بیش از حد بر میزان پردازش تمرکز دارد و نه بر ارزش تغذیه‌ای محصول. به عنوان مثال، نان سبوس‌دار یا ماست کم‌چرب نیز فرا‌پردازش‌شده محسوب می‌شوند، در حالی که می‌توانند فواید تغذیه‌ای داشته باشند.
کوین مک‌کانوی، استاد آمار کاربردی، بیان کرد: «این نوع مطالعه می‌تواند همبستگی را نشان دهد، اما نمی‌تواند قطعیت ارتباط علّی را ثابت کند.»
فدراسیون صنعت خوراک و نوشیدنی نیز در واکنش اعلام کرده است که محصولات فرا‌پردازش‌شده می‌توانند بخشی از یک رژیم متعادل باشند و شرکت‌ها برای کاهش قند و نمک محصولات خود تلاش کرده‌اند.
توصیه نهایی برای تغذیه سالم
کمیتهٔ علمی مشورتی تغذیه بریتانیا اگرچه ارتباط بین مصرف بالای UPF و پیامدهای نامطلوب سلامت را «نگران‌کننده» می‌داند، اما توصیه فعلی دولت بريتانيا برای تغذيه سالم بر محورهای زیر استوار است:
- مصرف بیشتر میوه، سبزیجات و فیبر.
- کاهش مصرف قند، چربی و نمک.
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
