کشف جدید در درمان آلزایمر؛ اثربخشی داروی دیابت و اسپری بینی انسولین بر حافظه

تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که دو داروی موجود، یکی برای دیابت (امپاگلیفلوزین) و دیگری به شکل اسپری بینی انسولین، اثرات درمانی امیدوارکننده‌ای بر حافظه، سلامت مغز و بهبود جریان خون در افراد مبتلا به اختلال شناختی خفیف یا آلزایمر زودرس دارند. این یافته‌ها، که بر نقش حیاتی متابولیسم در پیشرفت بیماری تأکید دارند، می‌توانند شکاف درمانی مهمی را در این بیماران پر کنند و مرز جدیدی در درمان آلزایمر بگشایند.

رویکرد جدید: هدف قرار دادن متابولیسم

«سوزان کرافت»، محقق ارشد و مدیر مرکز تحقیقات بیماری آلزایمر ویک فارست در کارولینای شمالی، اظهار داشت: «مطالعه ما نشان می‌دهد که هدف قرار دادن متابولیسم می‌تواند روند بیماری آلزایمر را تغییر دهد.»

او افزود: «برای اولین بار، دریافتیم که امپاگلیفلوزین، یک داروی شناخته شده برای دیابت و قلب، نشانگرهای آسیب مغزی را کاهش می‌دهد و در عین حال جریان خون را در مناطق بحرانی مغز بازیابی می‌کند.»

کرافت همچنین تأکید کرد که رساندن مستقیم انسولین به مغز با یک دستگاه تازه تأیید شده، شناخت، سلامت عصبی عروقی و عملکرد ایمنی را افزایش می‌دهد. به گفته محققان، این یافته‌ها در کنار هم، متابولیسم را به عنوان یک مرز جدید قدرتمند در درمان آلزایمر برجسته می‌کنند.

جزئیات کارآزمایی و نتایج ایمنی

محققان برای انجام این آزمایش، ۴۷ سالمند با میانگین سنی ۷۰ سال را که همگی دچار اختلال شناختی خفیف یا آلزایمر زودرس بودند، انتخاب کردند. شرکت‌کنندگان به صورت تصادفی برای مصرف یکی از رژیم‌های درمانی زیر انتخاب شدند:

• اسپری بینی انسولین
• داروی امپاگلیفلوزین
• ترکیبی از هر دو دارو
• داروی دارونما

نتایج ایمنی نشان داد که هر دو دارو برای بیماران بی‌خطر بودند و ۹۷٪ از شرکت‌کنندگان در طول دوره آزمایش چهار هفته‌ای به رژیم درمانی تعیین شده خود پایبند بودند.

مزایای متمایز دو دارو در بهبود عملکرد مغز

اگرچه هر دو دارو بی‌خطر بودند، اما مزایای درمانی متمایزی را نشان دادند:

عملکرد اسپری بینی انسولین

اسپری بینی انسولین عملکرد را در آزمایش‌هایی که تغییرات اولیه حافظه و تفکر را تشخیص می‌دهند، بهبود بخشید. اسکن‌های مغزی حاکی از آن بود که انسولین:

• یکپارچگی ساختاری ماده سفید مغز را افزایش داده (که مناطق مختلف مغز را به هم متصل می‌کند).
• جریان خون را در مناطق حیاتی حافظه بهبود بخشید.

عملکرد داروی امپاگلیفلوزین

امپاگلیفلوزین (از دسته مهارکننده‌های SGLT۲ که قند خون اضافی را از طریق ادرار دفع می‌کند) به طور قابل توجهی سطح تاو را کاهش داد. تاو یکی دیگر از پروتئین‌های سمی مرتبط با آلزایمر است. این دارو همچنین:

• نشانگرهای عصبی-شیمیایی و رگ‌های خونی مرتبط با پیشرفت بیماری را کاهش داد.
• جریان خون را در مناطق کلیدی مغز تغییر داد.
• سطح کلسترول HDL خوب را افزایش داد.

به طور کلی، تغییرات مشاهده شده نشان می‌دهد که هر دو دارو به فعال شدن پاسخ‌های ایمنی محافظتی و کاهش التهاب مضر کمک می‌کنند، که هر دو برای حمایت از سلامت مغز ضروری هستند.

مقایسه با داروهای ضد آمیلوئید و پتانسیل تسریع درمان

محققان خاطرنشان کردند که داروهای ضد آمیلوئید که اخیراً تأیید شده‌اند، پیشرفت‌هایی را نشان می‌دهند، اما مزایای آنها نسبی است. همچنین، بسیاری از بیماران به دلیل عوارض جانبی نمی‌توانند این داروها را مصرف کنند و این داروها مشکلات متابولیک و رگ‌های خونی را که در زوال مغز نقش دارند، برطرف نمی‌کنند.

از آنجا که هر دو داروی امپاگلیفلوزین و اسپری بینی انسولین قبلاً توسط سازمان غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای دیابت و سایر بیماری‌ها تأیید شده‌اند، این پتانسیل وجود دارد که سریع‌تر از داروهای کاملاً جدید در دسترس بیمارانی قرار گیرند که سلامت مغزشان رو به زوال است.