هشدار دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره شاخص ۵۰ درصدی چاقی و اضافه‌وزن

نسرین علیزاده، مدیر بهبود تغذیه جامعه در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، در خصوص وضعیت شیوع اضافه‌وزن و دیابت در این استان هشدار داد و تأکید کرد که چاقی، عامل اصلی افزایش خطر ابتلا به دیابت است. متأسفانه آمار اضافه‌وزن از دوران نوجوانی رو به افزایش است و در دوران میانسالی به یک عدد خطرناک می‌رسد.

وی با ارائه آماری نگران‌کننده اظهار داشت: شاخص اضافه‌وزن و چاقی در استان خراسان شمالی به ۵۰ درصد رسیده است. همچنین، این شاخص در میان نوجوانان استان ۱۶.۲ درصد گزارش شده که به وضوح بالاتر از حد هشدار تلقی می‌شود.

⚠️ ضرورت پیشگیری و نقش مقاومت به انسولین

علیزاده بر ضرورت پیشگیری از دیابت تأکید کرد و آن را یک بیماری قابل پیشگیری دانست. یکی از مؤثرترین راهکارهای پیشگیری، رعایت تغذیه صحیح است. او همچنین خاطرنشان کرد افرادی که دارای زمینه ژنتیکی هستند، باید مراقبت‌های بیشتری را در پیش گیرند.

وی در توضیح مکانیسم ابتلا به دیابت گفت: «وزن و چاقی نقش بسیار مهمی در ابتلا به دیابت دارند. چاقی باعث مقاومت به انسولین می‌شود و این مقاومت، عملکرد طبیعی انسولین را مختل می‌کند. در نتیجه، قند در خون باقی مانده و سطح قند خون افزایش می‌یابد.»

شیوع دیابت در افراد بالای ۳۰ سال بیشتر است و به همین دلیل، طرح‌های خطرسنجی دیابت به‌طور ویژه در این گروه سنی اجرا می‌شود. رعایت سبک زندگی سالم در این سنین از اهمیت بالایی برخوردار است.

🍞 دغدغه نان کامل و کمبود فیبر غذایی

مدیر بهبود تغذیه جامعه در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی به اهمیت تنوع غذایی و میزان مصرف گروه‌های مختلف اشاره کرد. او دریافت کافی فیبر را برای بیماران دیابتی بسیار حیاتی دانست و انتقاد کرد که برخی افراد متأسفانه مصرف سبزی و میوه را حذف یا کم می‌کنند.

در خصوص رژیم غذایی مردم استان، وی به مصرف بسیار زیاد نان در خراسان شمالی اشاره کرد و نوع نان مصرفی را مهم دانست. یکی از دغدغه‌های اصلی دانشگاه علوم پزشکی، ترویج مصرف نان کامل است:

روند تهیه و توزیع نان کامل در استان بسیار کند پیش می‌رود و هنوز نان کامل یارانه‌ای با قیمت مصوب در دسترس نیست و این موضوع باید هرچه سریع‌تر پیگیری شود.

توصیه مهم به افراد دیابتی، استفاده از نان کامل و همچنین مصرف حبوبات است، به‌ویژه به دلیل پوست آن‌ها که سرشار از فیبر و برای بیماران دیابتی بسیار مفید است.

🍟 انتقاد از وضعیت بوفه‌های مدارس و عوارض پیش‌رونده دیابت

علیزاده با انتقاد جدی از وضعیت بوفه‌های مدارس اظهار داشت که در بسیاری از بوفه‌ها، فست‌فود عرضه می‌شود و قوانین موجود به‌درستی اجرا نمی‌شوند. او تأکید کرد که اگر قصد پیشگیری واقعی وجود دارد، باید اقدامات لازم از سنین پایین و در محیط‌های آموزشی آغاز شود.

وی دیابت را یک بیماری پیش‌رونده خواند و هشدار داد: «دیابت تنها یک بیماری نیست، بلکه مجموعه‌ای از عوارض جدی دارد و حتی ممکن است منجر به قطع عضو شود.»

اهمیت خودمراقبتی و خدمات رایگان

خودمراقبتی در بیماران دیابتی بسیار مهم است. با وجود اینکه خدمات کارشناسان تغذیه و روان در قالب طرح تحول سلامت به‌صورت رایگان ارائه می‌شود، متأسفانه بسیاری از افراد شناسایی‌شده از این خدمات استفاده نمی‌کنند. سلامت فرد بیش از هر چیز به حساسیت و توجه او به وضعیت خودش بستگی دارد.

🍚 اصلاح باورهای غلط و شاخص گلیسمی

این مقام مسئول به باورهای غلط رایج در جامعه اشاره کرد. برخی تصور می‌کنند فرد دیابتی نباید برنج، نان یا شیرینی مصرف کند، در حالی‌که اصل موضوع، میزان مصرف است، نه حذف کامل گروه‌های غذایی. حذف غلط برخی گروه‌ها می‌تواند فرد را دچار افت قند و حتی کمای دیابتی کند.

در آموزش‌های تغذیه‌ای، از «شاخص گلیسمی» استفاده می‌شود تا بیمار بداند هر ماده غذایی چقدر قند خون را بالا می‌برد. افرادی که قند خون کنترل‌نشده دارند، باید از غذاهای با شاخص گلیسمی بالا کمتر استفاده کنند.

توصیه‌های تغذیه‌ای برای دیابت نوع یک

برای بیماران دیابت نوع یک، برنامه غذایی دقیق و گنجاندن میان‌وعده‌ها بسیار حیاتی است. میان‌وعده‌های مناسب شامل:

• میوه
• مغزها
• نان و پنیر همراه سبزی (توصیه به استفاده از نان کامل)

در این نوع دیابت، رعایت دقیق برنامه غذایی و زمان‌بندی میان‌وعده‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد.