پنیر و خامه پرچرب؛ یافته‌های پژوهش سوئدی درباره کاهش خطر زوال عقل

کاهش ۱۳ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل با پنیر پرچرب

پژوهشگران به طور خاص بر روی پنیرهای پرچرب (مانند چدار، بری و گودا) که حاوی بیش از ۲۰ درصد چربی هستند، تمرکز کردند. مقایسه افرادی با مصرف بالا (بیش از ۵۰ گرم در روز، معادل حدود دو برش) با افرادی که مصرف کمی داشتند (کمتر از ۱۵ گرم)، نتایج قابل توجهی را آشکار ساخت.

یافته‌های کلیدی در خصوص مصرف پنیر پرچرب:

• افرادی که پنیر پرچرب بیشتری مصرف می‌کردند، ۱۳ درصد کمتر در معرض خطر کلی ابتلا به زوال عقل قرار داشتند.
• این ارتباط برای زوال عقل عروقی قوی‌تر بود؛ به طوری که خطر ابتلا در گروه پرمصرف، ۲۹ درصد کمتر اعلام شد.
• نرخ ابتلا به زوال عقل در گروه پرمصرف حدود ۱۰ درصد و در گروه کم‌مصرف حدود ۱۳ درصد بود.

تأثیر بر آلزایمر و نقش ژنتیک

کاهش خطر ابتلا به بیماری آلزایمر نیز در میان افرادی که پنیر بیشتری مصرف کرده بودند، مشاهده شد. با این حال، این کاهش تنها در افرادی دیده شد که فاقد ژن APOE e۴ بودند؛ ژنی که به طور معمول خطر ابتلا به آلزایمر را افزایش می‌دهد.

تأثیر محافظتی خامه پرچرب

گروه پژوهشی همچنین به بررسی خامه پرچرب (مانند خامه زده شده و خامه دوبل با ۳۰ تا ۴۰ درصد چربی) پرداختند. مقایسه افرادی که حداقل روزانه ۲۰ گرم (حدود یک و نیم قاشق غذاخوری) خامه مصرف می‌کردند با کسانی که خامه نمی‌خوردند، نشان داد:

«کسانی که خامه پرچرب مصرف می‌کردند، ۱۶ درصد خطر ابتلا به زوال عقل کمتری داشتند.»

تمایز در محصولات لبنی: همه یکسان نیستند

نکته مهم این پژوهش آن است که این ارتباط مفید برای همه محصولات لبنی مشاهده نشد. پژوهشگران تاکید کردند که این نتایج نشان می‌دهد که همه لبنیات در حمایت از سلامت مغز یکسان عمل نمی‌کنند.

هیچ ارتباط مفیدی برای موارد زیر مشاهده نشد:

• پنیر یا خامه کم‌چرب
• شیر (پرچرب یا کم‌چرب)
• کره
• محصولات لبنی تخمیر شده (مانند ماست، کفیر یا دوغ)

محدودیت‌های پژوهش و نیاز به تحقیقات بیشتر

این پژوهش که نتایج آن در نشریه «مغز و اعصاب» (Neurology) منتشر شده، دارای محدودیت‌هایی است. تمامی شرکت‌کنندگان سوئدی بودند و عادات غذایی آن‌ها ممکن است با سایر نقاط جهان متفاوت باشد. به عنوان مثال، مردم سوئد معمولاً پنیر را به صورت خام و جدا از گوشت مصرف می‌کنند، در حالی که در کشورهایی مانند آمریکا، پنیر اغلب به صورت ذوب‌شده یا همراه با گوشت فرآوری‌شده خورده می‌شود که ممکن است تأثیر متفاوتی بر سلامت داشته باشد.

از آنجا که این مطالعه صرفاً «مشاهده‌ای» است، نمی‌توان با قطعیت علمی گفت که مصرف پنیر و خامه پرچرب مستقیماً از کاهش حافظه جلوگیری می‌کند. با این حال، این یافته‌ها زمینه‌ای مهم برای تحقیقات بیشتر فراهم می‌کند تا مشخص شود چگونه انواع خاصی از چربی‌ها می‌توانند از سلامت مغز در سنین بالا حمایت کنند.