ورود اولین واگن‌های مترو تا پایان سال؛ افزایش سهم داخلی‌سازی به ۵۵ درصد در طرح ۳ میلیارد یورویی

اهداف و ارکان اصلی طرح

این پروژه ۹ کلان‌شهر تهران، اصفهان، شیراز، تبریز، قم، کرج، کرمانشاه، اهواز و مشهد را در بر می‌گیرد. مدیریت طرح توسط سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) انجام شده و وزارت کشور، سازمان شهرداری‌ها و شهرداری‌ها به عنوان بهره‌برداران، در اجرای آن سهیم هستند. پیمانکاران خارجی و داخلی نیز در بخش‌های مختلف پروژه مشارکت دارند و هماهنگی فنی و اجرایی میان آن‌ها توسط مدیر طرح صورت می‌گیرد.

ارزش کل این پروژه‌ها بالغ بر بیش از ۳ میلیارد یورو تخمین زده شده است که تأمین مالی آن ترکیبی از فاینانس خارجی و منابع داخلی است. این ترکیب مالی امکان اجرای هم‌زمان چند قرارداد را فراهم کرده است.

تخصیص واگن‌ها و افزایش ظرفیت ناوگان

در حال حاضر، ناوگان مترو تهران شامل ۱۶۷ قطار و مجموعاً ۱۱۸۱ واگن فعال است و در سایر کلان‌شهرها (اصفهان، تبریز، شیراز، مشهد، کرج و قم) حدود ۳۷۴ واگن در حال ارائه خدمات هستند.

برنامه‌ریزی برای تأمین واگن‌های جدید در قالب طرح ۲۰۰۰ دستگاه به شرح زیر است:

• تهران: مجموعاً ۱۰۷۱ واگن در قالب سه قرارداد.
• سایر کلان‌شهرها: قراردادهای ۳۱۵ واگن، ۵۰ واگن برای قم و ۶۹۹ واگن دیگر.

با اجرای کامل این طرح، ظرفیت ناوگان تهران تقریباً دو برابر و ظرفیت سایر کلان‌شهرها سه و نیم برابر خواهد شد. در مجموع، حدود ۹۴۵ واگن جدید طی چهار تا پنج سال آینده وارد خطوط قطار شهری کلانشهرها می‌شود که به بهبود کیفیت سرویس و کاهش فاصله حرکت قطارها کمک شایانی خواهد کرد. همچنین، ۵۰ میلیون یورو برای خرید قطعات یدکی پیش‌بینی شده است که نقشی مهم در پایداری ناوگان، به‌ویژه در تهران، خواهد داشت.

جهش در ساخت داخل و زمان‌بندی تحویل

یکی از دستاوردهای مهم این طرح، افزایش چشمگیر سهم ساخت داخل است. در پروژه‌های قبلی، سهم ساخت داخل حداکثر ۳۵ درصد بود، اما در طرح فعلی این سهم به حدود ۵۵ درصد افزایش یافته است. این امر موجب انتقال فناوری، اشتغال‌زایی و تقویت صنایع ریلی داخلی خواهد شد.

زمان‌بندی تحویل قطارها مشخص بوده و ورود اولین واگن‌ها از پایان سال جاری آغاز و تا پایان سال ۱۴۰۷ ادامه خواهد یافت. متوسط تحویل ماهانه بیش از ۲۰ واگن پیش‌بینی شده است.

وضعیت پروژه‌های اصلی

• پروژه ۶۳۰ واگن تهران: از سال ۱۴۰۲ آغاز شده و اولین قطارها تا پایان امسال وارد کشور می‌شوند. برنامه‌ریزی شده است که ۹۰ رام قطار در سه سال آینده به تدریج به ناوگان اضافه شود.
• پروژه‌های کلان‌شهرها (۳۱۵، ۵۰ و ۶۹۹ واگن): با پیگیری مدیر طرح و رفع موانع مالی و فنی در حال اجرا بوده و ساخت و مونتاژ قطعات داخلی آن‌ها رو به تکمیل است.
• قطار ملی ایران: این طرح به موازات پروژه‌های فوق در حال پیشرفت است و با سهم ساخت داخل تا ۸۵ درصد، اولین قطار ملی آماده ورود به خطوط مترو شده است.

منافع عمومی و توسعه حمل‌ونقل پاک

اجرای این طرح، توسعه صنایع داخلی، افزایش عمق ساخت داخل و تقویت انتقال فناوری، اشتغال‌زایی، بهبود شرایط بهره‌برداری از مترو، کاهش فاصله حرکت قطارها، افزایش ظرفیت جابجایی مسافران، کاهش آلودگی و ترافیک و ارتقای رفاه عمومی شهروندان را به دنبال خواهد داشت و بخشی از برنامه دولت برای توسعه حمل‌ونقل پاک به شمار می‌رود.