خبر کامل
حجم مبنای بورس و فرابورس پس از ۲۰ سال حذف شد؛ فرصت نقدشوندگی یا افزایش نوسان؟

نهاد ناظر بازار سرمایه ایران پس از حدود دو دهه، به یکی از قدیمیترین ابزارهای کنترلی معاملات سهام پایان داد. با کاهش حجم مبنای معاملات سهام در بورس و فرابورس به عدد «یک»، عملاً این محدودیت ۲۰ ساله حذف شد؛ تصمیمی که میتواند مسیر نقدشوندگی و سرعت معاملات را تغییر دهد اما هشدارهایی درباره افزایش نوسانات کوتاهمدت به همراه دارد.
امین فضلعی، کارشناس بازار سرمایه، حذف این محدودیت را تصمیمی شجاعانه دانسته و معتقد است این اقدام میتواند نقدشوندگی و سرعت معاملات را افزایش دهد، هرچند ممکن است نوسانات کوتاهمدت را نیز بالا ببرد و نیاز به نظارت بیشتر ایجاد کند.
حذف محدودیت ۲۰ ساله: حجم مبنا چیست؟
حجم مبنا بیش از دو دهه به عنوان یکی از قدیمیترین ابزارهای کنترلی در بازار سرمایه ایران اجرا میشد. هدف اصلی این سازوکار، جلوگیری از نوسانات شدید قیمتی در نمادهای با حجم معامله پایین بود. بر اساس این قاعده، قیمت پایانی یک سهم تنها در صورتی امکان تغییر داشت که حداقل حجم مشخصی از معاملات انجام میشد. این ابزار کنترلی که سالها محل بحث فعالان بازار بود، حالا پس از حدود ۲۰ سال با تصمیم نهاد ناظر و کاهش به عدد «یک»، عملاً حذف شده است و میتواند مسیر معاملات، بهویژه در نمادهای کوچک و متوسط، را متحول کند.
مزایای کلیدی حذف حجم مبنا
به گفته کارشناسان، حجم مبنای بالا در سالهای اخیر به یکی از موانع اصلی گردش پول در بازار تبدیل شده بود و بسیاری از سهامها حتی با وجود تقاضا، عملاً امکان معامله نداشتند. حذف این محدودیت میتواند مزایای متعددی برای بازار به همراه داشته باشد:
- افزایش نقدشوندگی: سهامداران میتوانند راحتتر سهام خود را به فروش برسانند.
- سرعت بیشتر معاملات: فرآیند خرید و فروش تسریع میشود.
- جابهجایی آسانتر سرمایه: امکان انتقال سرمایه بین نمادهای مختلف تسهیل میگردد.
این تغییر، یک مزیت مهم برای سهامداران حقیقی و حقوقی محسوب میشود و پویایی بازار را افزایش خواهد داد.

هشدارهای نظارتی و چالشهای پیشرو
با وجود مزایای ذکر شده، کارشناسان تأکید میکنند که حذف حجم مبنا لزوماً به معنای بهبود کامل بازار نیست و احتمال افزایش نوسانات قیمتی در کوتاهمدت وجود دارد. برخی گروهها ممکن است در آغاز با چالشهایی مواجه شوند:
یکی از گروههایی که ممکن است در آغاز با چالش مواجه شوند، صندوقهای سرمایهگذاری هستند؛ چرا که حذف حجم مبنا بخشی از مزیتهای ساختاری گذشته را از آنها میگیرد و آنها را ناچار میکند برای جذب منابع جدید، استراتژیها و ابزارهای خلاقانهتری به کار بگیرند.
همچنین، حذف حجم مبنا میتواند بار نظارتی بازار را به میزان قابل توجهی افزایش دهد. در صورت نبود کنترل مؤثر، احتمال بروز رفتارهای غیرمنصفانه و تخلفات معاملاتی بیشتر خواهد شد؛ موضوعی که ضرورت تقویت نظارت و شفافیت را دوچندان میکند.
تصمیمی شجاعانه در مدیریت بازار
این اقدام به عنوان تصمیمی شجاعانه از سوی رئیس سازمان بورس، حجتالله صیدی، و تیم مدیریتی فعلی تلقی میشود؛ تصمیمی که به گفته کارشناسان، مدیران پیشین بازار سرمایه جسارت اجرای آن را نداشتند. حال باید منتظر ماند و دید این تغییر مهم، در عمل میتواند به تعادل پایدارتر بازار و بازگشت اعتماد سرمایهگذاران کمک کند یا بازار وارد دورهای تازه از نوسان و آزمونوخطا خواهد شد.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۱۰:۱۱ - ۱۴۰۴/۱۰/۰۲