رشد ۵۰ برابری اجاره‌بها در ۱۴ سال؛ شکاف شمال و جنوب تهران به ۲.۶ برابر رسید

تحلیل وضعیت کنونی بازار مسکن و اجاره

بازار مسکن در حال حاضر با روند «رکود تورمی» مواجه است. این شرایط باعث می‌شود که بازار تا پایان سال جاری تحت تأثیر نوسانات بازارهای موازی قرار گیرد. بازار اجاره مسکن نیز از این قاعده مستثنی نبوده و تحت تأثیر مستقیم بازار خرید و فروش، زمینه افزایش قیمت‌ها در این بخش فراهم آمده است.

روند ۱۴ ساله افزایش قیمت و مهاجرت مستأجران

بررسی‌ها نشان می‌دهد که روند افزایش مداوم اجاره‌بهای مسکن در پایتخت طی ۱۴ سال اخیر، رشد قیمتی مناطق شمالی و جنوبی تهران را تحت تأثیر قرار داده و به تشدید قیمت‌ها دامن زده است.

تورم اجاره مسکن در تهران به‌ویژه از سال ۱۳۹۷ و در پی جهش شدید قیمت مسکن و افزایش سطح تورم عمومی، به شکل چشمگیری تشدید شد. این روند افزایشی تا سال ۱۴۰۰ ادامه یافت و سرانجام از سال ۱۴۰۱ پدیده «مهاجرت بین‌منطقه‌ای» در میان مستأجران تهرانی را شکل داد.

شکاف منطقه‌ای در نرخ تورم اجاره‌بها

تحولات اخیر در بازار اجاره، رفتار قیمتی متفاوتی در مناطق مختلف شهر ایجاد کرده است:

• در منطقه یک تهران (شمال)، رشد اجاره‌بها همچنان بالا بوده است.
• در مناطق ۴ و ۵ (متوسط‌نشین)، رشد اجاره با شیب ملایم‌تری اتفاق افتاده است.
• در مناطق جنوبی شهر (مناطق ۹ تا ۲۰)، به دلیل تبدیل شدن به مقصد مهاجرت مستأجران مناطق بالاتر، تورم اجاره‌بها حتی از مناطق میانی نیز پیشی گرفته است.

آمار بلندمدت: رشد سرسام‌آور اجاره‌بها از سال ۱۳۹۰

آمارهای بلندمدت بازار اجاره، ابعاد واقعی این رشد را مشخص می‌کند. از سال ۱۳۹۰ تاکنون، میانگین اجاره‌بها در شهر تهران حدود ۵۰ برابر افزایش یافته است. جزئیات این افزایش در مناطق مختلف به شرح زیر است:

همگرایی مناطق میانی و تشدید شکاف شمال و جنوب

در حال حاضر، میانگین اجاره‌بها در مناطق ۴ و ۵ با متوسط اجاره‌بهای کل شهر تهران برابر شده و عملاً فاصله قیمتی میان این مناطق و میانگین تهران از بین رفته است. با وجود این همگرایی در مناطق میانی، فاصله اجاره‌بها میان شمال و جنوب تهران نسبت به سال ۱۳۹۰ افزایش یافته است.

شکاف قیمتی که ۱۴ سال پیش (سال ۱۳۹۰) حدود ۲ برابر بود، اکنون به حدود ۲.۶ برابر رسیده است که نشان‌دهنده تشدید نابرابری‌های مسکن در پایتخت است.