رژیم‌های گیاهی فوق فرآوری‌شده، خطر بیماری قلبی را ۴۰٪ بالا می‌برند

ترکیب کیفیت و فرآوری: پژوهشی جدید

پژوهش جدید دانشمندان فرانسوی نشان می‌دهد که صرفاً گیاه‌خوار بودن برای حفظ سلامت قلب کافی نیست؛ بلکه کیفیت و میزان فرآوری غذاهای مصرفی نقشی حیاتی ایفا می‌کند. این مطالعه دقیق، تأثیر همزمان کیفیت غذایی و سطح فرآوری را بر خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی بررسی کرده است.

یافته‌های پیشین علمی نشان داده‌اند که مصرف بالای غذاهای فوق فرآوری‌شده، که به‌شدت با روش‌های صنعتی تغییر یافته‌اند، با افزایش خطر بیماری‌های قلبی مرتبط است. در مقابل، رژیم‌های غذایی غنی از محصولات گیاهی می‌توانند خطرات قلبی را کاهش دهند، مشروط بر آنکه غذاها مغذی و متعادل باشند. پژوهش اخیر دانشمندان در فرانسه با هدف ترکیب این دو ایده انجام شد تا چگونگی تأثیر کیفیت و سطح فرآوری غذا بر سلامت قلب و عروق مشخص شود.

جزئیات مطالعه NutriNet-Santé

محققان برای انجام این ارزیابی، از داده‌های بیش از ۶۳ هزار و ۸۰۰ بزرگسال فرانسوی استفاده کردند که بخشی از مطالعه بلندمدت بهداشت عمومی «نوتری‌نت-سانته» (NutriNet-Santé) بودند. این پروژه از سال ۲۰۰۹ داده‌های سلامت افراد را دنبال می‌کند تا اطلاعات بیشتری در مورد تأثیر رژیم غذایی بر سلامت به دست آورد.

شرکت‌کنندگان در این پژوهش به‌طور متوسط ​​۹.۱ سال و برخی تا ۱۵ سال پیگیری شدند. افراد با تکمیل نظرسنجی‌های آنلاین، اطلاعات دقیقی در مورد آنچه می‌خوردند و می‌نوشیدند، شامل حداقل سه روز کامل مصرف غذا، ارائه دادند. این داده‌ها به دانشمندان اجازه داد تا انواع غذاهای مصرفی افراد را بر اساس گیاهی یا حیوانی بودن، مغذی بودن و میزان فرآوری‌شده بودن بررسی کنند و سپس خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی عروقی، از جمله حملات قلبی و سکته مغزی را در گروه‌های مختلف مقایسه کنند.

یافته‌های کلیدی: تفاوت ۴۰ درصدی در ریسک

یکی از مهم‌ترین نتایج این تحقیق، تفاوت فاحش در خطر بیماری قلبی بر اساس کیفیت رژیم غذایی بود:

• کاهش خطر: افرادی که بیشترین مصرف غذاهای گیاهی با کیفیت غذایی بالا و حداقل میزان فرآوری را داشتند، در مقایسه با افرادی که بیشتر محصولات حیوانی و کمتر غذاهای گیاهی سالم مصرف می‌کردند، حدود ۴۰ درصد خطر ابتلای کمتری به بیماری قلبی داشتند.
• افزایش خطر: در مقابل، افرادی که رژیم‌های غذایی گیاهی آن‌ها سرشار از غذاهای فوق فرآوری‌شده و با ارزش غذایی اندک بود، با بالاترین خطر ابتلا به بیماری قلبی مواجه بودند. خطر ابتلا به بیماری قلبی در این گروه حدود ۴۰ درصد بیشتر از گروهی بود که غذاهای گیاهی با کیفیت بالا و حداقل فرآوری‌شده بیشتری مصرف می‌کردند.

مزایای غذاهای گیاهی با کیفیت بالا

غذاهای گیاهی مغذی که بیشترین مزیت را برای قلب داشتند، شامل موارد زیر بودند:

• میوه‌ها و سبزیجات تازه یا منجمد
• حبوبات
• غلات کامل با نمک، شکر یا چربی کم یا بدون آن‌ها

پژوهشگران تأکید کردند که افراد دارای رژیم‌های گیاهی که مقدار زیادی غذاهای فوق فرآوری‌شده مصرف می‌کردند، حتی اگر آن غذاها از نظر فنی مغذی به نظر می‌رسیدند، هیچ کاهش خطری در ابتلا به بیماری قلبی ثبت نکردند.

خطرات غذاهای گیاهی فوق فرآوری‌شده

غذاهایی که با وجود منشأ گیاهی، به دلیل سطح بالای فرآوری، مزایای سلامتی خود را از دست داده بودند، شامل موارد زیر هستند:

نان سبوس‌دار کارخانه‌ای، سوپ‌های کنسروی، غذاهای پاستای مایکروویوی و سالادهای آماده با سس.

نگران‌کننده‌ترین گروه، افرادی بودند که غذاهای گیاهی فوق فرآوری‌شده با ارزش غذایی اندک مصرف می‌کردند. این موارد شامل نوشیدنی‌های میوه‌ای شیرین، آب‌نبات‌های شکلاتی، غلات صبحانه شیرین، چیپس و غذاهای میان وعده شور بودند.

نتیجه‌گیری و توصیه‌های بهداشت عمومی

نتایج مطالعه به‌وضوح نشان می‌دهد که همه رژیم‌های غذایی گیاهی به یک اندازه برای قلب مفید نیستند. صرفاً کاهش مصرف گوشت یا انتخاب محصولات گیاهی کافی نیست؛ بلکه باید به میزان سالم بودن و سطح فرآوری آن غذاها توجه ویژه‌ای شود. غذاهای فوق فرآوری‌شده اغلب حاوی قند، چربی، نمک و افزودنی‌های مصنوعی اضافه هستند که می‌توانند به‌مرورزمان به سلامت آسیب برسانند.

به‌طور خلاصه، بهترین راه برای محافظت از قلب، مصرف بیشتر غذاهای گیاهی کامل و فرآوری نشده مانند میوه‌های تازه، سبزیجات، لوبیا و آجیل و اجتناب از مصرف اقلام فوق فرآوری‌شده است، حتی اگر منشأ گیاهی داشته باشند. این یافته‌ها قویاً از توصیه‌های بهداشت عمومی مبنی بر تشویق به انتخاب غذاهای مغذی و طبیعی، به‌جای گزینه‌های بسته‌بندی‌شده یا کارخانه‌ای، حمایت می‌کند.

این مطالعه که نتایج آن در نشریه «سلامت منطقه‌ای لنست - اروپا» منتشر شده است، به دانشمندان کمک می‌کند تا ارتباط بین غذا، سلامت و سبک زندگی را بهتر درک کرده و مردم را به سمت تغذیه سالم‌تر هدایت کنند.