خبر کامل
میکروپلاستیکها و ارتباط نگرانکننده آنها با افزایش بیماریهای مغزی
ارتباط نگرانکننده میکروپلاستیکها با افزایش بیماریهای مغزی
با افزایش نگرانکننده آمار مبتلایان به زوال عقل که در حال حاضر حدود ۵۷ میلیون نفر را در سراسر جهان درگیر کرده است، دانشمندان به بررسی عوامل محیطی موثر بر سلامت مغز میپردازند. یکی از این عوامل که به شدت مورد توجه قرار گرفته، میکروپلاستیکها هستند؛ ذرات ریزی که تقریباً در تمامی جنبههای زندگی روزمره ما، از غذا و آب گرفته تا هوای تنفسی و لباسها، حضور دارند. پژوهشگران نگرانند که این ذرات ممکن است به تشدید بیماریهای مغزی رو به رشد کمک کنند.
پنج روش آسیبرسانی میکروپلاستیکها به مغز
پژوهشگران دانشگاه فناوری سیدنی و دانشگاه آبرن آمریکا، با بررسی دقیق تحقیقات گذشته، پنج مکانیسم اصلی را شناسایی کردهاند که از طریق آن میکروپلاستیکها میتوانند به مغز آسیب برسانند:
- تضعیف سد خونی-مغزی: این سد که به طور معمول از مغز در برابر مواد مضر محافظت میکند، با حضور میکروپلاستیکها تضعیف شده و اجازه ورود ذرات سمی و سلولهای ایمنی را میدهد که به التهاب و آسیب بیشتر منجر میشود.
- پاسخ سیستم ایمنی: سیستم ایمنی بدن میکروپلاستیکها را به عنوان مهاجمان خطرناک شناسایی کرده و سلولهای ایمنی را برای حمله به سمت آنها میفرستد. این پاسخ ایمنی، به ویژه در مغز، میتواند به استرس و آسیب بیشتر منجر شود.
- ایجاد استرس اکسیداتیو: میکروپلاستیکها با افزایش مولکولهای ناپایداری که به سلولها آسیب میرسانند و همزمان کاهش توانایی بدن برای مقابله با این آسیب، باعث استرس اکسیداتیو میشوند. این فرآیند به مرور زمان به آسیب سلولهای مغزی میانجامد.
- تداخل با میتوکندری: میتوکندریها، بخشهای حیاتی سلولها برای تولید انرژی هستند. تداخل میکروپلاستیکها با عملکرد میتوکندری باعث میشود سلولهای مغزی انرژی لازم برای عملکرد صحیح و بقا را دریافت نکنند.
- آسیب مستقیم به نورونها: میکروپلاستیکها ممکن است به طور مستقیم به نورونها (سلولهای ارسالکننده پیام در مغز) آسیب برسانند که میتواند به مشکلات حافظه، اختلالات حرکتی و سایر علائم بیماریهای مغزی منجر شود.
میزان مصرف و منابع میکروپلاستیکها
کمال دوآ، دانشیار دانشگاه فناوری سیدنی، تخمین زده است که بزرگسالان سالانه حدود ۲۵۰ گرم میکروپلاستیک مصرف میکنند که تقریباً معادل وزن یک بشقاب شام کامل است. این ذرات از منابع گوناگونی وارد بدن ما میشوند:
- غذا و نوشیدنی: غذاهای دریایی، نمک طعام، غذاهای فرآوری شده، نوشیدنیهای بطریشده و چای کیسهای.
- محیط خانه: فرشها، لباسها با الیاف مصنوعی، گرد و غبار خانگی و تختههای برش پلاستیکی.
رایجترین انواع میکروپلاستیکها شامل پلیاتیلن، پلیپروپیلن، پلیاستایرن و پلیاتیلن ترفتالات (PET) هستند. با وجود توانایی بدن در دفع بسیاری از این ذرات، تحقیقات نشان میدهد که برخی از آنها در اندامها، از جمله مغز، تجمع مییابند.
تشدید بیماریهای آلزایمر و پارکینسون
پژوهشگران همچنین به بررسی ارتباط میکروپلاستیکها با تشدید بیماریهای نورودژنراتیو مانند آلزایمر و پارکینسون پرداختهاند:
- آلزایمر: میکروپلاستیکها ممکن است تجمع پروتئینهای مضر مانند بتا آمیلوئید و تاو را در مغز افزایش دهند.
- پارکینسون: این ذرات ممکن است به تجمع پروتئین «آلفا-سینوکلئین» (α-Syn) منجر شده و به سلولهای مغزی کنترلکننده حرکت آسیب برسانند.
راهکارهای کاهش مواجهه و نتایج پژوهش
با وجود نیاز به مطالعات بیشتر برای تأیید دقیق تأثیر میکروپلاستیکها بر بیماریهایی مانند آلزایمر و پارکینسون، علائم اولیه نگرانکننده هستند. پژوهشگران توصیه میکنند که اقداماتی برای کاهش مواجهه با میکروپلاستیکها انجام دهیم، از جمله:
- استفاده کمتر از ظروف و تختههای برش پلاستیکی.
- اجتناب از پارچهها با الیاف مصنوعی.
- کاهش مصرف غذاهای بستهبندی شده.
یافتههای این پژوهش که در نشریه «بیوشیمی مولکولی و سلولی» (Molecular and Cellular Biochemistry) منتشر شده است، امید میرود بر سیاستهای دولتها در کاهش استفاده از پلاستیک و بهبود مدیریت زبالههای پلاستیکی تأثیر بگذارد. درک چگونگی تأثیر آلودگی پلاستیک بر سلامت انسان، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
