آیا سونا و آب سرد واقعاً سلامتی را افزایش می‌دهند؟

آیا سونا واقعاً برای سلامتی مفید است؟

در دنیای امروز که شبکه‌های اجتماعی مملو از ادعاهای مختلف سلامتی هستند، ممکن است تصور کنید سونا و غوطه‌ور شدن در آب سرد، درمانی معجزه‌آسا برای تقویت سیستم ایمنی، چربی‌سوزی، تسکین دردهای مفصلی و بهبود خلق‌وخو هستند. اما به گفته متخصصان، واقعیت پیچیده‌تر و ظریف‌تر از این ادعاهاست.

دکتر هدر میسی، دانشیار محیط‌های شدید و فیزیولوژی در دانشگاه پورتسموث، توضیح می‌دهد: «افراد زیادی به قرار گرفتن در معرض گرما و سرما اعتقاد راسخ دارند، اما هنوز شواهد کافی برای اثبات قطعی فواید آن برای سلامتی وجود ندارد.» او می‌افزاید که بدن انسان در حفظ دمای هسته خود، معمولاً بین ۳۶.۵ تا ۳۷ درجه سانتی‌گراد، بی‌نظیر است. در زندگی روزمره، بسیاری از ما به ندرت این سیستم را به چالش می‌کشیم و زمان زیادی را در فضاهای گرم یا تهویه‌شده می‌گذرانیم. گرم یا سرد کردن بدن، استرس کوچکی ایجاد می‌کند که ممکن است واکنش‌های تطبیقی یا محافظتی را تحریک کند.

علم پشت سونا

ایده سونا که امروزه در باشگاه‌ها و اسپاها به ندرت خالی می‌ماند، بر همین اساس استوار است. برای برخی افراد، سونا پاداشی پس از ورزش است، در حالی که برای دیگران، جاذبه اصلی است و بسیاری از کاربران دائمی به آن سوگند یاد می‌کنند، با این باور که ۱۵ دقیقه گرمای شدید، معجزه می‌کند.

دکتر میسی می‌گوید: «وقتی در سونا می‌نشینید و عرق می‌کنید، ممکن است احساس راحتی، آزادی و تحرک بیشتری کنید و دردها و کوفتگی‌هایتان کمی تسکین یابد. بنابراین، قطعاً فوایدی در استفاده از سونا وجود دارد، اما سوال این است که آیا این یک فایده بلندمدت برای سلامتی است یا بیشتر یک فایده روانی؟»

دکتر میسی توضیح می‌دهد که یک مطالعه اخیر، افراد را به طور مکرر در جکوزی قرار داد و نتایج تغییراتی در انسولین و فشار خون نشان داد. او می‌افزاید: «ما در حال بررسی این هستیم که آیا گرم کردن بدن می‌تواند به افراد مبتلا به بیماری‌های مزمن کمک کند.» با این حال، او در مورد ادعاهای جسورانه سلامتی هشدار می‌دهد، زیرا شواهد علمی قوی هنوز محدود است.

«ما هرگز یک آزمایش سونای مناسب انجام نداده‌ایم. من گمان می‌کنم در آینده فوایدی پیدا خواهیم کرد، اما هنوز به آنجا نرسیده‌ایم.» در حال حاضر، او می‌گوید، منطقی است که از این آیین به خاطر احساس خوبی که ایجاد می‌کند لذت ببرید، بدون اینکه فرض کنید این یک میانبر تضمین شده برای سلامتی بهتر است. دکتر میسی توصیه می‌کند که اگر سونا یا جکوزی را امتحان می‌کنید، احتیاط کنید، «به تدریج وارد شوید» و اگر بیماری زمینه‌ای دارید یا باردار هستید، ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.

شنا در آب سرد چطور؟

برخی افراد دوست دارند مسیر مخالف را در پیش بگیرند. گروه‌های شنا در آب سرد در حال افزایش محبوبیت هستند و غوطه‌ور شدن در آب در صبح زود، منظره‌ای آشنا در سواحل، دریاچه‌ها و رودخانه‌ها شده است.

دکتر میسی، که کانال مانش را شنا کرده و در مسابقات جهانی شنا در یخ شرکت کرده است، هفته‌ای یک بار شنا در آب سرد انجام می‌دهد، اما فقط چند دقیقه در آب می‌ماند. او در ابتدا آن را «دردناک» می‌داند، اما همین شوک اولیه چیزی است که افراد به دنبال آن هستند.

او توضیح می‌دهد: «وقتی برای اولین بار غوطه‌ور می‌شوید، یک نفس ناخودآگاه و تنفس سریع دارید.» ضربان قلب و فشار خون بالا می‌رود و هورمون‌های استرس مانند کورتیزول و آدرنالین افزایش می‌یابند. او می‌افزاید: «این واکنش در حدود ۳۰ ثانیه به اوج خود می‌رسد و سپس به سرعت کاهش می‌یابد.» قرار گرفتن مکرر در معرض آن، واکنش شوک را کاهش می‌دهد و پس از چندین شنای کوتاه، می‌توان آن را تا حدود ۵۰ درصد کاهش داد.

همانند سونا، سوال بزرگ این است که آیا فواید از خود دما ناشی می‌شود یا از همه چیزهای مرتبط با آن. شنا در آب سرد معمولاً در فضای باز و با دیگران انجام می‌شود. دکتر میسی می‌گوید: «این فعالیتی با مکانیسم‌های متعدد است - طبیعت، حرکت و ارتباط اجتماعی که همه به هم مرتبط هستند.» دکتر کریس ون تولکن، مجری پادکست، موافق است که جداسازی این عوامل دشوار است: «ما نمی‌دانیم که آیا فایده، خود آب سرد است یا بودن با گروهی از افراد سرگرم‌کننده و انجام کاری چالش‌برانگیز با هم.»

فعالیتی که از آن لذت می‌برید را پیدا کنید

با این حال، برای دکتر میسی، نقطه شروع اصلاً دما نیست، بلکه لذت است. او می‌گوید: «من با افرادی صحبت می‌کنم که هر هفته در پارک‌ران شرکت می‌کنند و دقیقاً همان نوع هیجان را توصیف می‌کنند که دیگران از شنا در آب سرد به دست می‌آورند.»

«آنچه مهم است، یافتن فعالیتی است که از آن لذت می‌برید، می‌توانید به طور منظم انجام دهید و در حالت ایده‌آل می‌توانید با دیگران به اشتراک بگذارید، زیرا ایجاد یک گروه دوستی حول یک فعالیت می‌تواند استرس روانی را کاهش دهد.» این می‌تواند هر چیزی باشد، از باغبانی، پرنده‌نگری، پیوستن به یک گروه کر یا صرفاً پیاده‌روی با دوستان. بنابراین، حتی اگر سونا و شنا در آب سرد برای سلامتی ضروری نباشند، دکتر میسی می‌گوید، باز هم ممکن است چیزی مثبت ارائه دهند.