جهش بی‌سابقه ۱۵.۶ درصدی قیمت مسکن در تهران: بالاترین تورم ماهانه از سال ۹۱

بازار مسکن تهران در ماه میانی زمستان، بهمن‌ماه، شاهد یک جهش قیمتی بی‌سابقه بود که دست‌کم از سال ۱۳۹۱ تاکنون نظیر آن مشاهده نشده است. این افزایش خیره‌کننده، نگرانی‌ها را در مورد قدرت خرید مسکن تشدید کرده و تحلیل‌گران را به بررسی عمیق‌تر عوامل پشت پرده این پدیده واداشته است.

افزایش بی‌سابقه قیمت پیشنهادی مسکن در پایتخت

شاخص «قیمت پیشنهادی» که میانگین قیمت‌های درج شده در فایل‌های آپارتمانی برای فروش در تهران را اندازه‌گیری می‌کند، در بهمن‌ماه به ۱۳۳ میلیون تومان در هر متر مربع رسید. این رقم نشان‌دهنده افزایش ۱۵.۶ درصدی نسبت به دی‌ماه است که به عنوان «بالاترین تورم ماهانه ملکی» از زمان آغاز انتشار آمارهای ماهانه قیمت مسکن ثبت شده است. برای مقایسه، این رقم در دی‌ماه سال جاری ۱۱۵ میلیون تومان و در بهمن‌ماه سال گذشته ۹۴ میلیون تومان بود.

عوامل کلیدی جهش تاریخی قیمت

بررسی‌ها نشان می‌دهد که این جهش تاریخی قیمت مسکن، نتیجه ترکیبی از چند عامل مهم است:

• انتظارات تورمی: افزایش انتظارات تورمی در جامعه، تمایل به سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ملموس مانند ملک را افزایش داده است.
• جاماندگی بازدهی ملک: بازار ملک برای ۱۸ ماه از بازدهی سایر بازارهای دارایی عقب مانده بود که این امر، پتانسیل جهش را در آن ایجاد کرد.
• خروج فروشنده از بازار: با وجود ورود خریداران جدید به صحنه، فروشندگان با مشاهده سیگنال‌های افزایش قیمت و انتظارات تورمی، از عرضه فایل‌های خود به بازار خودداری کردند که منجر به کاهش عرضه و افزایش قیمت‌ها شد.

این شرایط باعث شد که به‌رغم حضور خریداران، کاهش عرضه به جهش قدرتمند قیمت مسکن دامن بزند.

تورم نقطه‌ای و ماهانه مسکن

تورم نقطه‌ای مسکن در پایتخت به حدود ۴۱ درصد رسیده است، اما آنچه بیش از همه توجه را جلب می‌کند، «تورم ماهانه» است. تورم ماهانه مسکن در بهمن‌ماه به ۱۵.۶ درصد رسید؛ رقمی که حداقل از سال ۱۳۹۱، یعنی زمان آغاز اعلام رسمی میانگین قیمت مسکن توسط دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی و پس از آن مرکز آمار ایران و بانک مرکزی، بی‌سابقه بوده است. با این حال، این جهش بی‌سابقه قیمتی صرفاً ناشی از افزایش هم‌زمان حجم خرید مسکن نبوده است.

تقابل عرضه و تقاضا: عامل اصلی تورم بی‌سابقه

تحقیقات میدانی حاکی از آن است که تورم ماهانه بی‌سابقه مسکن در بهمن‌ماه، بیش از آنکه نتیجه رشد شدید معاملات خرید باشد، ناشی از «تقابل رفتار عرضه و تقاضا» بوده است. اگرچه یخ معاملات که از پاییز به‌تدریج در حال باز شدن بود، در دی‌ماه با افزایش محسوس خرید همراه شد و این روند در بهمن‌ماه نیز ادامه یافت، اما حجم تقاضا در بهمن‌ماه نسبت به دی‌ماه افزایش قابل توجهی نداشت و تنها در مقایسه با ماه‌های پیش از آن در سطح بالاتری قرار گرفت.

در مقابل، فروشندگان با دریافت سیگنال‌هایی از ورود تقاضای جدید، جاماندگی قیمتی بازار ملک و تشدید «انتظارات تورمی»، رویکرد محتاطانه‌ای در پیش گرفتند و در نتیجه، بخشی از فایل‌های فروش از بازار خارج شد. این کاهش عرضه در کنار تقاضای ثابت یا کمی افزایش یافته، به جهش بی‌سابقه قیمت‌ها منجر گردید.