خبر کامل
بررسی حقوق کارگران در ایام تعطیلات رسمی و شرایط بحرانی
حقوق کارگران در روزهای تعطیل: بررسی ابعاد قانونی و چالش‌ها
با افزایش تعطیلات رسمی و تأثیر آن بر نظم کاری بسیاری از بخش‌ها، وضعیت حقوقی کارگرانی که علی‌رغم اعلام تعطیلی، ناگزیر به حضور در محل کار هستند، به یکی از دغدغه‌های اصلی جامعه کارگری تبدیل شده است. این وضعیت، پرسش‌های جدی را در مورد حقوق قانونی نیروی کار و وظایف کارفرمایان در چنین شرایطی مطرح می‌کند.
قانون کار و تعطیلات رسمی
فتح‌الله بیات، دبیر اجرایی خانه کارگر شرق تهران، در گفت‌وگو با رسانه‌ها، به تشریح ابعاد قانونی اشتغال کارگران در ایام تعطیلات رسمی و شرایط بحرانی پرداخت. وی با اشاره به جایگاه تعطیلات رسمی در قانون کار، اظهار داشت: «زمانی که دولت روزی را به‌عنوان تعطیل رسمی اعلام می‌کند، این تعطیلی شامل حال کارگران نیز می‌شود و حق طبیعی آن‌هاست که حقوق قانونی خود را دریافت کنند.»
بیات تأکید کرد که قانون برای شرایط خاص، از جمله بحران‌ها و حوادث غیرمترقبه، تفکیک قائل شده است. اگر این شرایط مقطعی باشد، یک حکم دارد و اگر به‌صورت بلندمدت ادامه پیدا کند، طبیعتاً برنامه‌ریزی و مقررات آن متفاوت خواهد بود.
اضافه‌کاری در ایام تعطیل
وی در ادامه افزود: «در مواردی که یک واحد تولیدی یا خدماتی به‌طور کامل یا نیمه‌کامل تعطیل می‌شود و کارگران به اجبار از کار بازمی‌مانند، وضعیت حقوقی آن‌ها متفاوت است؛ اما اگر دولت برای مدت کوتاهی، مثلاً دو یا سه روز یا حتی یک هفته، تعطیلی رسمی اعلام کند، این تعطیلی مشمول کارگران نیز می‌شود.»
این فعال کارگری با تأکید بر فعالیت برخی واحدها در ایام تعطیل تصریح کرد: «چنانچه در همین ایام از کارگر خواسته شود که سر کار حاضر شود، این حضور در چارچوب اضافه‌کاری تعریف می‌شود و کارگر باید حق اضافه‌کار خود را دریافت کند. کارگر هم حق مزد روز تعطیل را دارد و هم حق دریافت درصد اضافه‌ای که قانون برای کار در روز تعطیل پیش‌بینی کرده است.»
افزایش دستمزد در روز جمعه
بیات ادامه داد: «در روزهای خاص مانند جمعه، این میزان حتی تا ۴۰ درصد افزایش می‌یابد. یعنی کارگر می‌تواند یک روز کامل مزد، به‌علاوه ۴۰ درصد افزایش را مطالبه کند. این اضافه‌کاری نیز مشمول قانون کار و قانون تأمین اجتماعی است و باید در چارچوب بیمه لحاظ شود. به‌طور کلی، اضافه‌کار در روز تعطیل و به‌ویژه جمعه، تعریف مشخص و روشنی دارد و کارگران می‌توانند بر همین اساس مطالبات خود را پیگیری کنند.»
کارگران در بحران‌ها و ناامنی شغلی
وی در بخش دیگری از سخنان خود توضیح داد که حوادث غیرمترقبه شامل اتفاقاتی است که قابل پیش‌بینی نیست؛ از سیل و زلزله گرفته تا شرایط جنگی. این‌ها وقایعی هستند که ناگهان حادث می‌شوند و مقطعی‌اند، درست مانند آنچه در دوران کرونا تجربه شد. در آن دوره نیز بسیاری از کارگرانی که در روزهای تعطیل رسمی مشغول به کار بودند، عملاً با حداقل حقوق و مزایا کار کردند.
بیات با انتقاد از وضعیت معیشتی کارگران در این شرایط گفت: «واقعیت این است که کارگران در بحران‌ها معمولاً مظلوم واقع می‌شوند. چه در دوران کرونا و چه اکنون که با شرایط جنگی مواجه هستیم، کارگران برخلاف بسیاری از کارکنان دولت، امکان دورکاری یا تعطیلی ندارند و ناچارند در محل کار حاضر شوند. آن‌ها از جان مایه می‌گذارند، اما در مقابل، اضافه‌کاری‌ای که دریافت می‌کنند، اغلب ناچیز است.»
دبیر اجرایی خانه کارگر شرق تهران در پایان، با اشاره به ناامنی شغلی کارگران تصریح کرد: «اکثر نیروی کار کشور با قراردادهای موقت مشغول به کار هستند و از امنیت شغلی برخوردار نیستند. به همین دلیل، به دستور کارفرما و از ترس از دست دادن شغل، حتی در شرایط جنگی یا بحرانی نیز مجبور به حضور در محل کار می‌شوند. بسیاری از آن‌ها در بخش‌های خدماتی و درمانی فعالیت می‌کنند که اساساً تعطیلی‌پذیر نیست.»
وی افزود: «در چنین شرایطی، هم دولت و هم کارفرمایان، چه در بخش دولتی و چه خصوصی، باید نگاه ویژه‌تری به این نیروها داشته باشند. این کارگران شایسته قدردانی و حمایت واقعی هستند. حداقل کاری که می‌توان برای آن‌ها انجام داد، پرداخت کامل و منصفانه اضافه‌کاری و ارائه حمایت‌های لازم است تا با دلگرمی بیشتری در محل کار حاضر شوند؛ هرچند متأسفانه در بسیاری از موارد، حتی همین حقوق حداقلی نیز به‌درستی پرداخت نمی‌شود.»
درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:
تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
زمان انتشار:
۰۴:۳۰ - ۱۴۰۴/۱۲/۱۳