راهنمای هلال احمر برای کمک به افراد دچار شوک پس از حملات هوایی

۱. ایجاد امنیت فیزیکی و روانی

اولین و مهم‌ترین گام در آرام‌سازی فردی که دچار آسیب روانی شده، برقراری حس امنیت است. این حس امنیت هم باید در محیط فیزیکی و هم در فضای روانی فرد ایجاد شود.

تکرار جملاتی مانند «الان جای ما امنه»، «من کنارتم» و «خطر رفع شده» می‌تواند به طور چشمگیری به فرد آرامش دهد. همچنین، برقراری تماس چشمی ملایم و لمس شانه (در صورتی که فرد تمایل داشته باشد) سیگنال‌های آرامش‌بخش را به سیستم عصبی منتقل می‌کند.

۲. بازگرداندن فرد به لحظه حال

در شرایطی که فرد دچار اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) یا فلاش‌بک می‌شود، بازگرداندن او به لحظه حال از اهمیت بالایی برخوردار است. برای این منظور، می‌توان از فرد خواست:

• کف پاهایش را محکم به زمین فشار دهد.
• سه شیء آبی‌رنگ موجود در محیط را نام ببرد.
• به آرامی و با تمرکز، دم و بازدم انجام دهد (با استفاده از تکنیک دم، حبس و بازدم).

۳. گوش دادن فعال و بدون قضاوت

اجازه دادن به فرد برای بیان تجربیاتش، بخش مهمی از فرآیند بهبود است؛ اما این کار باید با گوش دادن فعال و بدون قضاوت همراه باشد.

استفاده از جملاتی نظیر «درکت می‌کنم» یا «حق داری بترسی» همدلی شما را نشان می‌دهد. از به‌کار بردن عباراتی مانند «خدا رو شکر کن زنده‌ای» یا «قوی باش» جداً خودداری کنید؛ زیرا این جملات می‌توانند احساس گناه و سرکوب را در فرد تقویت کنند و مانع از ابراز احساسات واقعی او شوند.

۴. دوری از اخبار و رسانه‌ها

در ۷۲ ساعت اولیه پس از حادثه، بسیار مهم است که فرد آسیب‌دیده از تماشای مکرر فیلم‌های مربوط به حادثه یا شنیدن تحلیل‌های نگران‌کننده رسانه‌ها دوری کند. تکرار بصری و شنیداری حادثه می‌تواند زخم روانی را تازه‌تر و عمیق‌تر کرده و روند بهبودی را مختل سازد.

۵. بازگشت از ترس درونی به واقعیت بیرونی

برای کمک به فرد جهت گذر از ترس‌های درونی و اتصال مجدد به واقعیت بیرونی، می‌توان از تمرین حسی استفاده کرد:

از فرد بخواهید پنج چیزی که می‌بیند، چهار چیزی که حس می‌کند، سه چیزی که می‌شنود و دو چیزی که می‌بوید را نام ببرد. این تمرین ساده به ذهن کمک می‌کند تا از افکار و ترس‌های درونی فاصله گرفته و به محیط واقعی اطراف بازگردد.

۶. پرهیز از بازجویی

هرگز افراد را مجبور به تعریف جزئیات دلخراش و ناگوار حادثه نکنید. اجازه دهید اگر خودشان تمایل داشتند، در زمان مناسب و با انتخاب خودشان صحبت کنند. اصرار بر بیان جزئیات می‌تواند آسیب‌های روانی را تشدید کند.

۷. عادی‌سازی واکنش‌ها

به فرد اطمینان دهید که واکنش‌های بدنی او مانند لرزش، تعریق یا بی‌خوابی، پاسخ‌های کاملاً طبیعی و نرمال بدن به یک حادثه غیرنرمال و استرس‌زا هستند. این عادی‌سازی به کاهش اضطراب و نگرانی فرد در مورد واکنش‌های فیزیکی‌اش کمک می‌کند.