آیکون خبر

خبر کامل

کشف ارتباط عمیق عضلات و مغز: امید تازه برای درمان آلزایمر

ارتباط شگفت‌انگیز عضلات و مغز: راهی نوین برای مقابله با آلزایمر

بیماری آلزایمر، اختلالی پیش‌رونده و ویرانگر است که با از دست دادن حافظه و کاهش توانایی‌های ذهنی همراه بوده و همچنان درمانی قطعی برای آن یافت نشده است. در میان عوامل متعدد موثر بر سلامت مغز، فعالیت بدنی منظم همواره به عنوان یکی از مهم‌ترین مکانیزم‌های محافظتی شناخته می‌شود.

اکنون، پژوهش‌های جدید نشان می‌دهند که ارتباط میان فعالیت عضلات و عملکرد مغز بسیار عمیق‌تر از آن است که پیش‌تر تصور می‌شد. مطالعه‌ای پیشگامانه از دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، شواهد بیشتری برای این ارتباط ارائه کرده و تاکید می‌کند که استراتژی‌های مبارزه با آلزایمر باید فراتر از خود مغز را در نظر گرفته و به نقش حیاتی عضلات توجه ویژه‌ای داشته باشند.

نقش کلیدی پروتئین کاتپسین بی در مقاومت مغز

محور اصلی این پژوهش، پروتئینی به نام کاتپسین بی (Cathepsin B) است. این پروتئین که پیش‌تر در تحقیقات سرطان و آسیب‌های مغزی مورد مطالعه قرار گرفته بود، هنگام ورزش از عضلات آزاد می‌شود و می‌تواند بر سایر اندام‌ها، از جمله مغز، تاثیر بگذارد.

پژوهشگران در مطالعه‌ای که در مجله معتبر Aging Cell منتشر شد، به دنبال کشف این موضوع بودند که آیا افزایش این پروتئین در عضله می‌تواند از عملکرد مغز در موش‌های مبتلا به آلزایمر محافظت کند یا خیر.

برای این منظور، آن‌ها ژن تولیدکننده کاتپسین بی را با استفاده از یک ویروس تغییریافته و بی‌خطر (که به عنوان یک ناقل عمل می‌کند) به سلول‌های عضلانی موش‌ها منتقل کردند. موش‌های مورد مطالعه حامل جهش‌های ژنتیکی انسانی بودند که ویژگی‌های کلیدی بیماری آلزایمر، از جمله اختلال حافظه، را در آن‌ها ایجاد می‌کرد.

نتایج چشمگیر؛ حفظ حافظه و رشد سلول‌های عصبی

نتایج این آزمایش‌ها بسیار قابل توجه بود:

  • موش‌هایی که این درمان عضلانی را دریافت کردند، دچار مشکلات حافظه نشدند.
  • در مقابل، موش‌های مبتلای درمان‌نشده مشکلات حافظه را تجربه کردند.
  • رشد سلول‌های عصبی جدید در هیپوکامپ (بخشی از مغز که مرکز حافظه و یادگیری است) در موش‌های درمان‌شده حفظ شد.
  • الگوی پروتئین‌ها در مغز، عضله و خون موش‌های درمان‌شده به موش‌های سالم نزدیک‌تر بود.
دکتر هنریت ون پراگ، نویسنده مسئول این مطالعه از دانشگاه فلوریدا آتلانتیک، اظهار داشت: «مطالعه ما اولین پژوهشی است که نشان می‌دهد افزایش کاتپسین بی در عضله می‌تواند جلوی از دست دادن حافظه را بگیرد و عملکرد مغز را در موش‌های مبتلا به آلزایمر حفظ کند. این یافته نشان می‌دهد که تنظیم این پروتئین از طریق ژن‌درمانی، و شاید حتی با داروها یا ورزش، می‌تواند روند کاهش حافظه را کند یا حتی معکوس نماید.»

بهبود عملکرد مغز با وجود علائم بیماری

نکته جالب توجه این است که این درمان، پلاک‌های آمیلوئید یا التهاب مغز را که معمولاً هدف اصلی درمان‌های آلزایمر هستند، کاهش نداد. با وجود باقی‌ماندن این نشانه‌ها، عملکرد مغز بهبود یافت. این امر نشان می‌دهد که کاتپسین بی ممکن است از مسیرهای دیگری که تاکنون کمتر بررسی شده‌اند، از حافظه حمایت کند.

دکتر آتول دشموخ، از مرکز تحقیقات متابولیک بنیاد نوو نوردیسک در دانشگاه کپنهاگ، بیان کرد: «مدت‌هاست می‌دانیم که فعالیت بدنی برای مغز مفید است، اما این مطالعه ما را به درک چگونگی این تاثیر در سطح مولکولی نزدیک‌تر می‌کند. عضله فقط یک بافت مکانیکی نیست؛ بلکه با مغز ارتباط برقرار می‌کند. این یافته افق‌هایی تازه برای درمان‌هایی می‌گشاید که از توانایی‌های طبیعی خود بدن برای مبارزه با تخریب عصبی استفاده می‌کنند.»

البته، این اثر در موش‌های سالم یکسان نبود. زمانی که کاتپسین بی به موش‌های سالم داده شد، به حافظه آن‌ها آسیب می‌زد؛ در نتیجه این سازوکار نیاز به بررسی دقیق‌تری دارد.

آینده درمان‌های عضله‌محور برای آلزایمر

این نتایج، هرچند هنوز در مرحله آزمایش روی موش‌ها قرار دارند و باید در انسان‌ها نیز تایید شوند، اما شواهد تازه‌ای را به مجموعه پژوهش‌هایی اضافه می‌کنند که از ارتباط عمیق بین عضلات و مغز حکایت دارند. به گفته محققان، بهبود سلامت عضلات می‌تواند افق تازه‌ای برای درمان یا حتی پیشگیری از آلزایمر بگشاید.

دکتر ون پراگ تاکید کرد: «هنوز راه زیادی برای کشف کامل این سازوکار باقی مانده، اما پژوهش ما ایده مهمی را تایید می‌کند: مسیر محافظت از مغز ممکن است از بدن شروع شود. هدف‌قراردادن عضلات می‌تواند به یک روش درمانی جدید، کم‌هزینه و غیرتهاجمی برای آلزایمر تبدیل شود که برای بسیاری از بیماران دسترس‌پذیر باشد.»
دکتر رندی بلیکلی، مدیر مؤسسه مغز استایلز نیکلسون، افزود: «این یافته‌ها گام مهمی در درک این موضوع است که چگونه ورزش و مولکول‌های تولیدشده در عضله می‌توانند از سلامت مغز محافظت کنند. نشان‌دادن اینکه سیگنال‌های عضلات ما روی حافظه تاثیر می‌گذارند، درک ما را از ارتباط عمیق بین بدن و مغز بیشتر می‌کند.»
شناسنامه خبر:

درباره هوش‌مصنوعی دست‌اول:

تمامی اخبار دست‌اول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحت‌سنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با داده‌های جدید آموزش داده می‌شود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دست‌اول در حال بهتر شدن است.
شما می‌توانید از چت‌بات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.

دسترسی رایگان به هوشنگ ↗