خبر کامل
افزایش نگرانکننده چاقی در ایران: هشدار وزارت بهداشت درباره پیامدهای آن
چاقی، ریشه بسیاری از بیماریهای غیرواگیر از جمله دیابت، فشار خون بالا، چربی خون، سکتههای قلبی و مغزی و حتی برخی سرطانها است. آمار رو به افزایش چاقی در میان ایرانیان، زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی کشور محسوب میشود که پیامدهای گستردهای را به دنبال دارد.
چاقی: مادر بیماریهای غیرواگیر
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، چاقی را «امالامراض» یا مادر بیماریها میداند. کنترل چاقی میتواند به طور چشمگیری در مهار دیابت، پرفشاری خون، چربی خون بالا، کبد چرب و حتی انواع خاصی از سرطانها مؤثر باشد. چاقی و اضافهوزن از عوامل اصلی افزایش آمار سرطانهای روده بزرگ و پستان هستند و نقش آنها در بروز این بیماریها غیرقابل انکار است.
روند افزایشی چاقی در ایران
«چاقی» به یک معضل جهانی تبدیل شده و بسیاری از کشورها را درگیر کرده است. در ایران نیز، آمار چاقی در سالهای اخیر رو به افزایش بوده و در برخی گروههای سنی به وضعیت هشداردهندهای رسیده است.
وضعیت چاقی در کودکان و نوجوانان
بررسیها نشان میدهد که وضعیت چاقی در گروههای سنی مختلف متفاوت است:
- کودکان کمتر از ۵ سال: آمار اضافه وزن و چاقی در این گروه سنی حدود ۲.۵ تا ۳ درصد است که در مقایسه با کشورهای منطقه، وضعیت نامطلوبی نیست. با این حال، نگرانیهایی در مورد افزایش این آمار به دلیل تغییر روندهای تغذیهای مانند استفاده از شیرخشک و شرایط تغذیه تکمیلی وجود دارد.
- کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۸ سال: وضعیت در این گروه سنی نگرانکننده است. تقریباً یک نفر از هر چهار کودک و نوجوان (حدود ۲۲ تا ۲۵ درصد) در این رده سنی به اضافهوزن یا چاقی مبتلا هستند. این شیب افزایشی همسو با روند جهانی است و ریشه در مولفههایی چون ترویج فرهنگ کمتحرکی، تغییر الگوی تغذیه و نقش سیستم آموزشی دارد.
چاقی در بزرگسالان
وضعیت اضافه وزن و چاقی در افراد بالای ۱۸ سال نیز به هیچ وجه مناسب نیست. آمارها حاکی از آن است که دو نفر از هر سه بزرگسال (حدود ۶۵ تا ۶۶ درصد) در کشور با اضافه وزن یا چاقی دست و پنجه نرم میکنند.
نقش عوامل مختلف در افزایش چاقی
سیستم آموزشی و کمتحرکی
مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، سیستم آموزشی را در افزایش روند چاقی و اضافهوزن مقصر میداند. دانشآموزان از سالهای نخست تحصیل به سمت کلاسهای آمادگی برای آزمونهای مدارس تیزهوشان و سپس کنکور سوق داده میشوند که منجر به کاهش تحرک آنها، به ویژه در سالهای پایانی تحصیل میشود. این موضوع، اگرچه تنها عامل نیست، اما نقش قابل توجهی در این سیر صعودی دارد.
سبک زندگی و زندگی ماشینی
تغییر سبک زندگی و افزایش آپارتماننشینی و زندگی ماشینی، از دیگر عوامل مهم در کاهش فعالیت بدنی کودکان امروز است. نشستن طولانیمدت برای درس خواندن نیز این روند را تشدید کرده است.
پیامدهای چاقی در کودکان
چاقی در سنین کودکی و نوجوانی پیامدهای جدی و بلندمدتی دارد:
- تسری دیابت نوع ۲: ۷۰ تا ۸۵ درصد کودکانی که در سنین مدرسه چاق هستند، در بزرگسالی نیز چاق میمانند. در گذشته دیابت نوع ۲ اغلب در افراد بالای ۳۰ سال مشاهده میشد، اما اکنون در کودکان و نوجوانان نیز شیوع یافته است.
- شیوع کبد چرب: کبد چرب در کودکان چاق شایع شده است.
- کاهش سن سکته: چاقی با افزایش خطر پرفشاری و چربی خون، سن بروز سکتههای قلبی و مغزی را کاهش میدهد.
- انگهای اجتماعی: کودکان چاق با کاهش اعتماد به نفس و پذیرش اجتماعی مواجه میشوند.
روز جهانی مبارزه با چاقی و ضرورت همکاری
چهارم مارس (۱۶ اسفند) به عنوان روز جهانی مبارزه با چاقی نامگذاری شده است. وزارت بهداشت در نظر دارد برای نخستین بار همایشی ملی در این زمینه برگزار کند تا توجه مردم و سیاستگذاران را به این موضوع مهم جلب کند. کنترل چاقی نیازمند همکاری گستردهای فراتر از وزارت بهداشت، شامل صنعت غذا، استانداریها، وزارت کشور، وزارت ورزش و سایر دستگاهها است.
مرکز مدیریت بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت، طرح «بیماریهای غیرواگیر دوران کودکی» را با محوریت کنترل چاقی در دستور کار قرار داده است. کنترل چاقی در کودکان و نوجوانان میتواند به طور چشمگیری در کنترل بروز بیماریهای غیرواگیر در جامعه مؤثر باشد.
درباره هوشمصنوعی دستاول:
تمامی اخبار دستاول توسط دستیار هوش مصنوعی «هوشنگ» پردازش، صحتسنجی، خلاصه و بازنویسی شده است. هوشنگ هر روز با دادههای جدید آموزش داده میشود و با نظارت دقیق انسانی و سردبیری دستاول در حال بهتر شدن است.
شما میتوانید از چتبات و سایر ابزارهای هوشنگ به صورت رایگان استفاده کنید.
