فرهنگستان زبان فارسی: از واژه «پرتابگر» به جای «لانچر» استفاده کنید

پرتابگر چیست؟

پرتابگر موشک (Missile Launcher) که به اختصار «پرتابگر» نامیده می‌شود، سکو یا سازه‌ای است که وظیفه نگهداری، تنظیم زاویه، هدف‌گیری و در نهایت شلیک موشک را بر عهده دارد. این وسیله به گونه‌ای طراحی می‌شود که علاوه بر تحمل وزن موشک، بتواند در برابر حرارت، لرزش و فشار بالای ناشی از احتراق موتور در زمان شلیک مقاومت کند.

تاکید فرهنگستان بر استفاده از «پرتابگر»

نسرین پرویزی، معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در گفت‌وگو با ایسنا به این موضوع اشاره کرده است. به گفته او، شایسته بود که رسانه‌ها از همان ابتدا واژه «پرتابگر» را به کار می‌بردند. وی در ادامه توضیحات کاملی درباره ریشه و کاربردهای این کلمه ارائه داده است.

ریشه‌شناسی و کاربردهای واژه «لانچر»

کلمه «لانچر» در زبان انگلیسی کاربردهای چندگانه و عمومی دارد. فعل «Launch» تنها به مسائل نظامی محدود نمی‌شود و یک واژه عادی است. این فعل علاوه بر معنای پرتاب کردن، به معنای راه‌اندازی، اجرا یا آغاز کردن یک برنامه، پروژه یا محصول جدید نیز به کار می‌رود.

زمانی که این واژه در خصوص موشک و تسلیحات نظامی مورد استفاده قرار می‌گیرد، دقیقاً معنای ارسال چیزی از زمین به هوا یا همان پرتاب کردن را می‌دهد. بر همین اساس، فرهنگستان با تمرکز بر همین معنا، واژه «پرتابگر» را به عنوان معادل دستگاه پرتاب موشک برگزیده است.

ارتباط «Launch» با زبان فرانسه

ریشه فعل انگلیسی «Launch» به زبان فرانسه بازمی‌گردد. این واژه با دو کلمه «lance» به معنای «نیزه» و «lancer» به معنای «پرتاب‌کننده نیزه یا نیزه‌دار» ارتباط دارد. در زبان انگلیسی نیز فعل «to Launch» با گرفتن پسوند، به «Launcher» (وسیله یا شخص پرتاب‌کننده) تبدیل شده است. این فعل کاملاً با مفهوم «پرتابگر» در زبان فارسی هم‌خوانی دارد.