تصویب ۱۰ آیین‌نامه از قانون الزام به ثبت رسمی و رشد ۱۰ درصدی صدور سند مالکیت

تصویب آیین‌نامه‌های قانون الزام به ثبت رسمی

قانون الزام به ثبت رسمی، که با هدف ساماندهی و شفاف‌سازی معاملات و اسناد ملکی و حقوقی تدوین شده، پیش‌بینی‌کننده ۱۴ آیین‌نامه اجرایی است. اعظم قویدل اعلام کرد که از این تعداد، ۱۰ آیین‌نامه تاکنون به تصویب رسیده است. وی افزود: «پنج آیین‌نامه در هیئت وزیران و پنج آیین‌نامه دیگر در قوه قضائیه مصوب شده و مراحل پایانی را طی می‌کنند تا به‌زودی نهایی شوند.»

یکی از مهمترین چالش‌ها در این حوزه، صدور سند تک‌برگ برای املاکی است که فاقد پایان‌کار هستند. قویدل در این خصوص توضیح داد که مطابق تبصره ۶ ماده ۱۰ قانون الزام به ثبت رسمی، این موضوع تعیین تکلیف شده است. بر این اساس، پس از ثبت ادعا در سامانه مربوطه، شهرداری مکلف است با قید بدهی، پایان‌کار را صادر کند تا سند مالکیت آپارتمان‌ها صادر شود. این امر به حل مشکلات بسیاری از آپارتمان‌هایی که به دلیل تخلفات ساختمانی دچار مشکل شده‌اند، کمک خواهد کرد.

سامانه «ساغر»؛ ثبت ادعا برای اسناد غیررسمی

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک به تشریح جزئیات «سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی» که با نام «سامانه ساغر» یا «سامانه ثبت ادعا» شناخته می‌شود، پرداخت. این سامانه از تاریخ ۱۲ آذر ماه ۱۴۰۳ به‌صورت آزمایشی راه‌اندازی شده است. قویدل اعلام کرد:

• تاکنون ۱۰۸۷ ادعا در این سامانه تا مرحله نهایی ثبت شده است.
• مرحله نخست این فرآیند، ترسیم و تهیه نقشه است که تاکنون ۶۱۹۴ درخواست نقشه ثبت و ۱۲۵۸ نقشه صادر شده است.
• از میان ادعاهای ثبت شده، ۴۹ مورد وارد مرحله اقدام شده و اقدامات قانونی لازم صورت گرفته است.

وی تأکید کرد که مهلت قانونی دو ساله برای ثبت ادعا، از زمان راه‌اندازی رسمی سامانه محاسبه خواهد شد و این راه‌اندازی از طریق روزنامه رسمی به اطلاع عموم می‌رسد.

آمار عملکردی سازمان ثبت اسناد و املاک

قویدل با ارائه آمارهای مقایسه‌ای، به نقاط قوت عملکرد سازمان در سال گذشته اشاره کرد:

۱. صرفه‌جویی در مصرف کاغذ

«با الکترونیکی کردن فرآیندهای ثبت شرکت‌ها در سال گذشته، ۱۴۰ میلیون کاغذ صرفه‌جویی شد که نشان‌دهنده موفقیت سازمان در حرکت به سمت دولت الکترونیک است.»

۲. پرونده‌های اجرایی و صدور سند مالکیت

در سال ۱۴۰۴، یک میلیون و ۵۳۲ هزار پرونده اجرایی در ادارات ثبت سراسر کشور تشکیل شد. در این راستا، یک میلیون و ۴۴۵ هزار رأی صادر شده که نسبت به سال ۱۴۰۳ افزایش قابل توجهی را نشان می‌دهد. از میان آرای صادرشده، ۴۲۴ هزار و ۱۳۳ رأی مثبت منجر به صدور سند مالکیت شده که بیش از ۱۰ درصد رشد نسبت به سال ۱۴۰۳ (۳۸۶ هزار و ۸۰۲ رأی مثبت) داشته است.

۳. سامانه کاربری اجرا

طراحی و عملیاتی شدن «سامانه کاربری اجرا» در بسیاری از استان‌ها، منجر به تشکیل ۱۸۱ هزار و ۸۵۶ پرونده اجرایی و مختومه شدن ۳۰۹ هزار و ۲۸۵ پرونده در سال گذشته شد. قویدل این دستاورد را «یکی از نقاط درخشان» عملکرد سال گذشته دانست، زیرا برای نخستین‌بار تعداد پرونده‌های مختومه از پرونده‌های تشکیل‌شده پیشی گرفته است.

۴. مالکیت فکری و ثبت اختراعات

در حوزه مالکیت فکری، سال ۱۴۰۴ شاهد ثبت ۱۱۱۶ اظهارنامه اختراع بود که نسبت به سال ۱۴۰۳ (۸۷۸ اظهارنامه)، رشد ۲۷ درصدی را نشان می‌دهد. قویدل این رشد را «نشانه‌ای امیدبخش برای جوانان کشور» توصیف کرد.

۵. ثبت و انحلال شرکت‌ها

با وجود مشکلات اقتصادی، تعداد شرکت‌های ثبت‌شده در سال ۱۴۰۴ به ۱۹ هزار و ۷۷۷ شرکت رسید که نسبت به سال ۱۴۰۳ (۱۳ هزار و ۷۳۳ شرکت)، افزایش ۶ درصدی داشته است. در مقابل، تعداد شرکت‌های منحل‌شده در سال ۱۴۰۴ به ۷۹۵۴ شرکت کاهش یافت که نسبت به سال ۱۴۰۳ (۹۶۴۷ شرکت)، ۱۸ درصد کاهش را نشان می‌دهد. این آمار نسبت به سال ۱۴۰۰ نیز ۱۸ درصد کمتر بوده است.

دفاتر اسناد رسمی و ازدواج و طلاق

در حال حاضر ۱۳ هزار و ۴۴۵ دفتر اسناد رسمی و ۴۸۱۸ دفتر ازدواج و طلاق در سراسر کشور فعال هستند. قویدل به آمار ثبت ۲۹ هزار و ۷۱۱ ازدواج در دفاتر ازدواج در دوران جنگ تحمیلی اخیر اشاره کرد.

اسناد مالکیت سبزرنگ و قراردادهای املاک

از تاریخ ۳ تیر ۱۴۰۳ (لازم‌الاجرا شدن قانون الزام)، ۹ میلیون و ۲۳ هزار و ۸۱۱ سند مالکیت سبزرنگ در کشور صادر شده است. معاملات مربوط به این اسناد باید مطابق با الزامات قانون الزام انجام گیرد.

در اجرای این قانون، ۸۷۸۲ قرارداد یکسان توسط مشاوران املاک در سامانه ثبت شده و ۵۱۱ هزار و ۱۴۷ پیش‌نویس قرارداد نیز بارگذاری شده که از این تعداد، ۱۶۱ هزار و ۲۶۲ پیش‌نویس به تأیید نهایی رسیده است. در حال حاضر، ۱۳۳ هزار و ۱۹۰ مشاور املاک فعال به سامانه‌های ثبت متصل هستند و بر اساس آمار وزارت صمت، ۱۴۷ هزار و ۵۰۰ مشاور املاک دارای پروانه صنفی به این سامانه‌ها متصل شده‌اند.