عادت نمک‌زدن به غذا: عوامل خطر و راهکارهای کاهش مصرف

میزان مجاز و عادت‌های پنهان

متخصصان سلامت توصیه می‌کنند که مصرف روزانه نمک نباید از پنج گرم (حدود یک قاشق چای‌خوری) فراتر رود. با این حال، بسیاری از افراد ناخواسته از این مقدار تجاوز می‌کنند. یکی از منابع مهم و اغلب نادیده گرفته شده، نمکی است که سر سفره به غذا اضافه می‌شود و حدود ۶ تا ۲۰ درصد از کل نمک مصرفی را تشکیل می‌دهد. این عادت در گروه‌های اجتماعی و جمعیتی مختلف، متفاوت است و شناسایی افرادی که بیشتر نمک اضافه می‌کنند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

تحقیقی بر روی عادت‌های نمک‌زدن در برزیل

پژوهشگران برای بررسی این موضوع، مطالعه‌ای را در برزیل انجام دادند که نتایج آن در نشریه Frontiers in Public Health منتشر شده است. این تحقیق بر روی داده‌های نظرسنجی‌های سال‌های ۲۰۱۶ و ۲۰۱۷ میلادی از بیش از ۸۳۰۰ برزیلی ۶۰ ساله و بالاتر متمرکز بود. شرکت‌کنندگان در این نظرسنجی‌ها، جزئیات غذای مصرفی خود در ۲۴ ساعت گذشته و عادت اضافه کردن نمک به غذا را گزارش کردند.

نتایج کلی و تفاوت‌های جنسیتی

به طور کلی، ۱۲.۷ درصد از مردان و ۹.۴ درصد از زنان اظهار داشتند که به غذای خود نمک اضافه می‌کنند. عوامل مرتبط با این رفتار در مردان و زنان تفاوت‌های قابل توجهی داشت.

• در میان مردان:
  • مردانی که رژیم غذایی برای کنترل فشار خون بالا داشتند، کمتر از نصف افرادی که چنین رژیمی نداشتند، نمک اضافه می‌کردند.
  • مردانی که تنها زندگی می‌کردند، ۶۲ درصد بیشتر از کسانی که با دیگران زندگی می‌کردند، نمک اضافی مصرف می‌کردند.
• در میان زنان:
  • زنانی که برای کنترل فشار خون بالا رژیم نداشتند، ۶۸ درصد بیشتر در معرض اضافه کردن نمک به غذا بودند.
  • زندگی در مناطق شهری یا مصرف مکرر غذاهای فوق‌فرآوری‌شده، احتمال اضافه کردن نمک را دو برابر می‌کرد.
  • زنانی که به طور منظم میوه مصرف می‌کردند، ۸۱ درصد کمتر نمک اضافه می‌کردند.
  • زنانی که به طور منظم سبزیجات مصرف می‌کردند، ۴۰ درصد کمتر نمک اضافه می‌کردند.

این تفاوت‌ها نشان‌دهنده توجه بیشتر زنان مصرف‌کننده میوه و سبزیجات به کیفیت کلی رژیم غذایی خود است.

چرا عادت نمک‌زدن خطرناک است؟

پژوهشگران بر این باورند که اضافه کردن نمک هم تحت تأثیر ذائقه و هم عادت است. مصرف منظم غذاهای پر سدیم می‌تواند حساسیت به طعم شور را کاهش داده و افراد را به سمت طعم‌های قوی‌تر سوق دهد. همچنین، عادت دست بردن به نمکدان ممکن است حتی زمانی که نیازی به آن برای طعم غذا نیست، ادامه یابد.

راهکارهای کاهش مصرف نمک

کاهش مصرف نمک نیازمند تغییرات در سطح فردی و صنعتی است، از جمله کاهش سدیم در غذاهای فرآوری‌شده. با توجه به الگوهای متفاوت مصرف در مردان و زنان، تلاش‌های سلامت عمومی باید برای گروه‌ها و سبک‌های زندگی خاص تنظیم شود.

دبورا سانتوس، یکی از پژوهشگران این مطالعه و استاد دانشگاه ریو دو ژانیرو، توصیه می‌کند: «استفاده از سبزی‌های معطر و چاشنی‌های طبیعی به جای نمک، یا روش‌های آشپزی مانند استفاده از اسیدیته مرکبات (مثل لیمو و پرتقال) می‌تواند به کاهش مصرف نمک اضافی کمک کند و در عین حال خوشمزگی غذا را حفظ نماید. راهکارهای عملی مانند اجتناب از آوردن نمکدان سر سفره نیز ممکن است به کاهش عادت مصرف نمک کمک کند.»