تاثیر مخرب ترکیب الکل و استرس بر مغز و افزایش خطر زوال عقل

ترکیب الکل و استرس؛ تهدیدی جدی برای مغز

دکتر النا ویزی، دانشیار زیست‌شناسی در دانشگاه ماساچوست و نویسنده ارشد این پژوهش، بر اهمیت بررسی تأثیرات بلندمدت ترکیب استرس و مصرف الکل در جوانی بر مغز در دوران پیری تأکید می‌کند. این پژوهش که در مجله پژوهش‌های بالینی و تجربی درباره الکل منتشر شده، بر روی موش‌ها انجام گرفت و نشان داد که ترکیب الکل و استرس به مراتب آسیب‌رسان‌تر از هر یک از این دو عامل به تنهایی است.

• آسیب‌پذیری بالا: افرادی که در جوانی برای کاهش استرس الکل مصرف می‌کنند، حتی سال‌ها پس از ترک، مستعد شروع مجدد مصرف هستند.
• مشکلات تصمیم‌گیری: الکل به تنهایی قدرت تصمیم‌گیری را مختل می‌کند و ترکیب آن با استرس این اثر را تشدید می‌نماید.

زوال عقل در میانسالی و کاهش انعطاف‌پذیری ذهنی

یکی از یافته‌های کلیدی این پژوهش، کاهش انعطاف‌پذیری ذهنی در میانسالی در افرادی است که در جوانی از الکل برای کنترل استرس استفاده کرده‌اند. این به معنای کاهش توانایی مغز برای تطبیق با موقعیت‌های جدید است.

دکتر ویزی توضیح می‌دهد: «میانسالی زمانی است که مشکلات ناشی از مصرف الکل در جوانی خود را نشان می‌دهند. می‌دانیم الکل یکی از عوامل زوال عقل زودهنگام است. ترکیب الکل و استرس دقیقاً همان نوع مشکلات تطبیقی را ایجاد می‌کند که در مراحل اولیه زوال عقل دیده می‌شود.»

آسیبی که ترمیم نمی‌شود: نقش لوکوس سیرولئوس

پژوهشگران ناحیه‌ای از ساقه مغز به نام لوکوس سیرولئوس (LC) را مورد بررسی قرار دادند. این ناحیه مسئول تصمیم‌گیری و پاسخ به استرس است. در مغز سالم، لوکوس سیرولئوس هنگام استرس فعال و پس از رفع آن خاموش می‌شود؛ اما در مغز افرادی که سابقه استرس و مصرف الکل دارند، این سیستم به درستی عمل نمی‌کند و فرآیند تصمیم‌گیری مختل می‌شود.

• استرس اکسیداتیو: نشانه‌هایی از استرس اکسیداتیو، نوعی آسیب سلولی مشابه آنچه در بیماری آلزایمر دیده می‌شود، در این ناحیه از مغز مشاهده شد.
• عدم ترمیم‌پذیری: حتی ماه‌ها پس از ترک الکل، مغز موش‌هایی که قبلاً الکل زیاد مصرف کرده بودند، توانایی ترمیم خود را به خوبی از دست داده بود.

اراده به تنهایی کافی نیست: نیاز به رویکردهای درمانی جدید

دکتر ویزی تأکید می‌کند که پس از سال‌ها مصرف الکل برای کنترل استرس، مدارهای عصبی مغز دچار تغییرات پایدار می‌شوند. در چنین شرایطی، ترک الکل یا اتخاذ تصمیم‌های بهتر، صرفاً به قدرت اراده فرد وابسته نیست.

پژوهشگران معتقدند که روش‌های درمانی باید تغییرات طولانی‌مدت ایجاد شده در مغز را هدف قرار دهند. استرس اکسیداتیو ممکن است یکی از دلایل تداوم مصرف سنگین الکل باشد و این آسیب می‌تواند فرد را حتی سال‌ها پس از ترک، دوباره به سمت الکل بازگرداند.