نان کامل؛ سپر دفاعی بدن در برابر بیماری‌ها و کلید سلامت ایرانیان

فریبرز ایمانی، رئیس مرکز بهداشت استان کرمانشاه، در گفت‌وگویی جامع به اهمیت نان در رژیم غذایی ایرانیان و نقش حیاتی آن در تامین انرژی، پروتئین، املاح و ویتامین‌های ضروری بدن پرداخت. وی تاکید کرد که نان بخش قابل توجهی از نیازهای تغذیه‌ای روزانه افراد را پوشش می‌دهد و انتخاب نوع مناسب آن می‌تواند تاثیر شگرفی بر سلامت جامعه داشته باشد.

اهمیت نان در سبد غذایی ایرانیان

ایمانی با اشاره به اینکه هر فرد روزانه به حدود ۳۰۰ گرم نان برای تامین بخشی از مواد مغذی مورد نیاز بدن خود نیازمند است، خاطرنشان کرد: «در کشور ما، عمده خانوارها و به طور خاص ۴۵ تا ۶۵ درصد شهروندان، بخش قابل توجهی از کالری مورد نیاز خود را از نان دریافت می‌کنند.» این آمار نشان‌دهنده جایگاه محوری نان در الگوی غذایی مردم ایران است.

• منابع غنی: نان سرشار از کربوهیدرات، پروتئین، آهن، کلسیم و انواع ویتامین‌هاست.
• املاح و ویتامین‌ها: فسفر و ویتامین‌های گروه B از جمله مواد مغذی مهمی هستند که از طریق نان تامین می‌شوند.

ویژگی‌های نان مطلوب و استاندارد

رئیس مرکز بهداشت استان کرمانشاه به ویژگی‌های نان مطلوب اشاره کرد و توضیح داد که نان باید از مواد اولیه‌ای شامل آرد غلات، آب، مخمر و نمک به میزان مناسب تهیه شود. وی بر چند نکته کلیدی برای تشخیص نان با کیفیت تاکید کرد:

• شاخص گلیسمی پایین: نان مطلوب باید شاخص گلیسمی (نمایه قند) پایین‌تری داشته باشد.
• منبع پروتئین: نان خوب باید منبع مهمی از پروتئین‌ها باشد.
• حاوی فیبر و ویتامین: وجود فیبر، ویتامین‌ها و منیزیم از دیگر خصوصیات نان باکیفیت است.

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه همچنین افزود که در برخی موارد، افزودنی‌های دیگری برای افزایش ارزش غذایی به نان اضافه می‌شود. وی یادآور شد: «نان فاقد برخی اسیدهای آمینه ضروری است و از همین رو، ترکیب آرد گندم با حبوبات یا سایر غلات مثل جو، می‌تواند پروفایل پروتئین نان را افزایش دهد.»

نان کامل: بهترین انتخاب برای سلامتی

ایمانی نان کامل را به عنوان بهترین انتخاب معرفی کرد و توضیح داد که آرد نان کامل حاوی سبوس و جوانه است که برای سلامتی افراد بسیار مفید است. وی به تفصیل به مزایای این نوع نان پرداخت:

بهبود عملکرد دستگاه گوارش و کنترل وزن

«مصرف نان کامل به دلیل دارا بودن فیبر، موجب بهبود عملکرد دستگاه گوارش شده و در کاهش کلسترول، LDL و همچنین کنترل قندخون اثرگذار است. به علاوه، فیبر موجود در نان کامل با توجه به تاثیری که در کنترل اشتها دارد، به پیشگیری از چاقی و اضافه وزن نیز کمک می‌کند.»

کاهش فشار خون و بیماری‌های قلبی عروقی

پتاسیم و منیزیم موجود در نان کامل در فرآیند اتساع عروق و در نتیجه کاهش فشار خون موثر است و به کاهش بیماری‌های قلبی و عروقی کمک می‌کند. همچنین، آنتی‌اکسیدان موجود در غلات نان کامل، به کاهش التهاب در بدن و به تبع آن پیشگیری از بیماری‌های مزمن التهابی یاری می‌رساند.

نقش نان کامل در پیشگیری از سرطان

معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه به نقش نان کامل در کاهش موارد ابتلا به سرطان نیز اشاره کرد و گفت: «ترکیبات فنولیک، ویتامین E، سلنیوم، روی و مس موجود در نان کامل با اثر آنتی‌اکسیدانی خود، ریسک برخی از سرطان‌های دستگاه گوارش از جمله کولون، معده و همچنین سرطان‌های پانکراس و سینه را کاهش می‌دهد.»

مصرف بالای نان در ایران

به گفته ایمانی، ایرانیان در جهان جزو جمعیت‌هایی هستند که مصرف‌کننده نان بیشتری دارند. وی افزود که ۵۶ درصد از خانواده‌های روستایی، کالری خود را عمدتاً به صورت نان سنتی مسطح و نازک از نان دریافت می‌کنند.

وضعیت خبازی‌ها در کرمانشاه

در استان کرمانشاه با بیش از ۲ میلیون نفر جمعیت، ۲ هزار و ۱۰۰ واحد خبازی فعال هستند که نقش مهمی در تامین نان مورد نیاز مردم ایفا می‌کنند.