برنامه جامع قزوین برای مقابله با کم‌تحرکی: افزایش مشارکت ورزشی تا ۵۰ درصد

کم‌تحرکی، پدیده‌ای که امروزه به عنوان یکی از بیماری‌های تمدن جدید شناخته می‌شود، نه تنها عامل چاقی و اضافه‌وزن است، بلکه زمینه‌ساز بروز بیماری‌های غیرواگیر بوده و هزینه‌های سنگینی را به نظام سلامت کشور تحمیل می‌کند. در همین راستا، استان قزوین با آمارهای نگران‌کننده‌ای در این زمینه روبروست و برنامه‌ای جامع برای توسعه ورزش همگانی تدوین کرده است.

وضعیت فعلی تحرک بدنی در قزوین

بر اساس آمارهای ارائه‌شده از سوی دانشگاه علوم پزشکی قزوین، ۴۹.۶ درصد جمعیت استان از تحرک بدنی کافی برخوردار نیستند. این آمار نشان‌دهنده ضرورت توجه جدی‌تر به گسترش ورزش همگانی و اتخاذ رویکردهای پیشگیرانه برای ارتقای سلامت جامعه است. شروع چاقی از سنین پایین، ارتباط مستقیمی با افزایش بیماری‌های غیرواگیر دارد و این موضوع، اهمیت برنامه‌ریزی‌های بلندمدت را دوچندان می‌کند.

برنامه توسعه ورزش همگانی: چشم‌انداز و راهبردها

برنامه توسعه ورزش همگانی استان قزوین بر مبنای سیاست‌های کلان حوزه ورزش تدوین شده و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های بومی، مشارکت بین‌بخشی دستگاه‌ها، همراهی نهادهای مردمی و همکاری شهرداری‌ها به اجرا درخواهد آمد. هدف اصلی این برنامه، فراهم آوردن امکان دسترسی عادلانه همه اقشار جامعه به ورزش است.

مدیرکل ورزش و جوانان قزوین، مظفر علی‌شایی، چشم‌انداز این برنامه را حرکت به سمت استان فعال و بانشاط با مشارکت ۵۰ درصدی شهروندان در فعالیت‌های ورزشی تا افق ۱۴۰۸ عنوان کرد. در حال حاضر، حدود ۲۸ درصد جمعیت استان در فعالیت‌های ورزشی مشارکت دارند و برای رسیدن به هدف تعیین‌شده، اجرای برنامه‌های منسجم و مستمر ضروری است.

چهار راهبرد اصلی این برنامه عبارتند از:

• ترویج فعالیت بدنی: از طریق آموزش‌های تخصصی و فرهنگ‌سازی.
• توسعه دسترسی: فراهم آوردن دسترسی آسان و ارزان مردم به فضاهای ورزشی.
• افزایش فرصت‌های مشارکت: ایجاد فرصت‌های متنوع برای اقشار مختلف جامعه.
• تعامل و نظارت: شبکه‌سازی بین‌بخشی و نظارت بر اجرای سیاست‌های ورزش همگانی.

هدف کلان این برنامه، ارتقای سطح سلامت جسمی و روانی مردم و افزایش نشاط اجتماعی در جامعه است. برای تحقق این مهم، همراهی و مشارکت نهادهای متعددی از جمله شهرداری‌ها، آموزش و پرورش، دانشگاه‌ها، اداره کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بهزیستی، دانشگاه علوم پزشکی، رسانه‌ها، نیروهای مسلح و اداره کل ورزش و جوانان ضروری است.

منابع مالی و برنامه‌های شاخص سال جاری

اعتبارات مورد نیاز برای اجرای این برنامه از محل منابع اداره کل ورزش و جوانان، شهرداری‌ها و دستگاه‌های اجرایی تامین خواهد شد.

برنامه‌های شاخص سال جاری برای گسترش فعالیت بدنی در قزوین شامل موارد زیر است:

• ایجاد باشگاه پارک: استفاده از فضاهای موجود در پارک‌ها برای راه‌اندازی فعالیت‌های متنوع ورزشی بدون تحمیل هزینه به خانواده‌ها. رشته‌هایی مانند تنیس روی میز، بدمینتون، دوچرخه‌سواری و سایر ورزش‌های فضای باز در پارک‌ها ساماندهی می‌شوند.
• برگزاری رویدادهای خانواده‌محور: هیات‌های ورزشی با برگزاری برنامه‌هایی در مناسبت‌ها و در رشته‌هایی مانند بسکتبال و والیبال، زمینه مشارکت بیشتر مردم را فراهم می‌کنند.
• اجرای پویش آخر هفته‌های فعال: برگزاری برنامه‌هایی همچون پیاده‌روی، دوچرخه‌سواری، اسکیت و کوه‌پیمایی به میزبانی دستگاه‌های اجرایی در سطح استان.
• توسعه ورزش برای کارکنان دولت و کارگران: ایجاد فرصت‌های ورزشی برای این قشر از جامعه.

طرح «باشگاه پارک» به عنوان یکی از مهمترین مدل‌های توسعه ورزش همگانی در قزوین شناخته شده و در صورت اجرای صحیح، می‌تواند به عنوان مدلی موفق در سطح کشور نیز معرفی شود. همچنین، ورزش محله‌محور با همکاری شهرداری‌ها دنبال خواهد شد تا پارک‌ها و فضاهای عمومی به پایگاه‌های اجتماعی، ورزشی و هویتی برای شهروندان تبدیل شوند.

پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر

با توجه به افزایش شیوع بیماری‌های غیرواگیر در کشور، نظام سلامت به تنهایی قادر به پاسخگویی به پیامدهای ناشی از کم‌تحرکی نیست. بهترین راهکار، پیشگیری از طریق گسترش فعالیت بدنی و ارتقای سواد سلامت و تغذیه در جامعه است.