پلی‌فنول‌ها چگونه از سلامت مغز در سالمندی پشتیبانی می‌کنند؟

بررسی صدها مطالعه نشان می‌دهد مصرف منظم خوراکی‌های گیاهی مانند چای سبز، انواع توت، کاکائو و روغن زیتون ممکن است به پشتیبانی از سلامت مغز در دوران سالمندی کمک کند؛ با این حال، هیچ خوراکی به‌تنهایی راهی قطعی برای پیشگیری از آلزایمر یا زوال عقل نیست.

پلی‌فنول‌ها و سلامت مغز

یک فنجان چای، مقداری توت یا اندکی روغن زیتون فوق‌بکر حاوی ترکیبات گیاهی موسوم به پلی‌فنول است. بررسی پژوهشگران دانشگاه سملوایز مجارستان نشان می‌دهد این ترکیبات ممکن است بر مسیرهای زیستی مرتبط با بیماری آلزایمر و دیگر وضعیت‌هایی که با از دست رفتن تدریجی سلول‌های عصبی همراه‌اند، اثر بگذارند.

محققان صدها مطالعه آزمایشگاهی، حیوانی، جمعیتی و بالینی را بررسی کردند. جمع‌بندی یافته‌ها نشان می‌دهد پلی‌فنول‌ها ممکن است از طریق اثرهای آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی، به حفظ عملکرد سلول‌های عصبی کمک کنند و با برخی فرایندهای آسیب‌زای مرتبط با پیری مغز مقابله کنند.

پلی‌فنول‌ها درمانی معجزه‌آسا نیستند؛ تمرکز اصلی باید بر رژیم غذایی متنوع و سرشار از غذاهای گیاهی باشد، نه مکمل‌ها.

کدام الگوهای غذایی بررسی شدند؟

این بررسی توجه ویژه‌ای به رژیم غذایی مدیترانه‌ای و رژیم مایند داشت. رژیم مدیترانه‌ای بر سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، غلات کامل، ماهی و روغن زیتون تأکید می‌کند. رژیم مایند نیز با هدف حمایت از سلامت مغز، مصرف سبزیجات برگ‌دار و انواع توت را در اولویت قرار می‌دهد و مصرف گوشت قرمز، کره، پنیر، شیرینی، غذاهای سرخ‌شده و فست‌فود را کاهش می‌دهد.

ترکیباتی که بیشتر بررسی شدند

• ای‌جی‌سی‌جی: آنتی‌اکسیدان اصلی موجود در چای سبز
• رنگدانه‌های توت‌ها: ترکیباتی که به این میوه‌ها رنگ می‌دهند
• فلاوانول‌های کاکائو
• کورکومین: عامل ایجاد رنگ زرد زردچوبه

این ترکیبات در الگوهای غذایی گیاهی، از جمله رژیم مدیترانه‌ای، به‌طور گسترده یافت می‌شوند.

نقش میکروبیوم روده

بدن بسیاری از پلی‌فنول‌ها را مستقیماً جذب نمی‌کند. باکتری‌های روده این ترکیبات را به مواد دیگری تبدیل می‌کنند که ممکن است بر التهاب، مصرف انرژی سلولی و در نهایت عملکرد دستگاه عصبی اثر بگذارند. از آنجا که ترکیب میکروبیوم روده افراد متفاوت است، یک غذا ممکن است در همه افراد پاسخ زیستی یکسانی ایجاد نکند.

تأکید بر عادت‌های غذایی بلندمدت

بیش از ۵۵ میلیون نفر در سراسر جهان با زوال عقل زندگی می‌کنند و انتظار می‌رود این تعداد در دهه‌های آینده افزایش یابد. به همین دلیل، عوامل سبک زندگی از جمله رژیم غذایی، بیش از گذشته مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند.

با وجود نتایج امیدوارکننده مطالعات انسانی، شواهد موجود برای توصیه هر غذا یا ماده مغذی به‌عنوان روشی مستقل برای پیشگیری از زوال عقل کافی نیست. نویسندگان تأکید می‌کنند پیری سالم مغز بیشتر به عادت‌های غذایی پایدار وابسته است تا یک «ابرغذا».

بر اساس شواهد فعلی، مصرف منظم سبزیجات، میوه‌ها، انواع توت، خوراکی‌های سرشار از فیبر، ماهی و آجیل و هم‌زمان کاهش مصرف غذاهای فرآوری‌شده می‌تواند از سلامت مغز و حفظ عملکرد شناختی در طول زمان پشتیبانی کند.