مطالعه جامع زوال عقل؛ تداوم خطر دمانس و نابرابری‌های نژادی پس از ۹۰ سالگی

یافته‌های یک پژوهش گسترده نشان می‌دهد خطر ابتلا به زوال عقل با عبور از سن ۹۰ سالگی متوقف نمی‌شود و متغیرهایی مانند جنسیت، نژاد و ساختار ژنتیکی نقش تعیین‌کننده‌ای در این زمینه دارند.

بررسی وضعیت شناختی کهنسالان در پروژه «زندگی پس از ۹۰ سالگی»

با پیش‌بینی رسیدن جمعیت افراد بالای ۹۰ سال جهان به حدود ۲۳۰ میلیون نفر تا سال ۲۱۰۰ میلادی، لزوم مطالعه دقیق روی پیری مغز در این رده سنی بیش از گذشته احساس می‌شود. بیشتر دانسته‌های پیشین به افراد بالای ۶۵ سال اختصاص داشت، اما پروژه تحقیقاتی جدید با ارزیابی منظم وضعیت حافظه و تفکر بیش از ۸۰۰ فرد ۹۰ سال به بالا بدون نشانه‌های اولیه دمانس، الگوهای متفاوتی را آشکار کرده است.

نابرابری‌های جنسیتی و نژادی در ابتلا به دمانس

داده‌های به‌دست‌آمده نشان‌دهنده تفاوت‌های معناداری میان گروه‌های جمعیتی مختلف است:

• جنسیت: احتمال ابتلای زنان به زوال عقل پس از ۹۰ سالگی، دو برابر مردان است.
• نژاد و قومیت: افراد سیاه‌پوست ۷۵ درصد بیشتر از آسیایی‌ها در معرض این خطر هستند و نرخ ابتلا در میان افراد سیاه‌پوست و هیسپانیک به‌مراتب بالاتر از سفیدپوستان و آسیایی‌ها ثبت شده است.

تأثیر گونه‌های مختلف ژن آپولیپوپروتئین بر آلزایمر

بررسی ژن آپولیپوپروتئین ای (APOE) که مسئول انتقال چربی در خون است، حقایق مهمی را درباره مکانیزم‌های حفاظتی و خطرساز مغز آشکار ساخته است:

راز مقاومت مغز در سنین بسیار بالا

یکی از مهم‌ترین ابعاد این پژوهش، تمرکز بر دلایل سلامت شناختی افرادی است که علی‌رغم داشتن عوامل خطری چون فشارخون بالا، کلسترول و ژن‌های پرخطر، در کهنسالی دچار افت عملکرد ذهنی نشده‌اند.

شناسایی دقیق عوامل محافظت‌کننده زیستی، درمانی و رفتاری، نخستین گام اساسی در تدوین برنامه‌های جامع پیشگیری از زوال عقل برای تمامی گروه‌های جمعیتی خواهد بود.