تبدیل ریل قطار به نیروگاه خورشیدی؛ آغاز پروژه جدید ریلی در اروپا

پس از موفقیت چشمگیر طرح آزمایشی نخستین راه‌آهن خورشیدی در سوئیس، ایده نوین تولید برق از پنل‌های فتوولتائیک تعبیه‌شده در میان خطوط ریلی با ورود به ایتالیا در حال گسترش در سراسر قاره اروپاست.

گسترش فناوری پاک در خطوط ریلی اروپا

توسعه پایدار و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، کشورهای اروپایی را به سمت بهره‌برداری حداکثری از زیرساخت‌های موجود سوق داده است. شبکه‌های ریلی با گستردگی هزاران کیلومتری و قرارگیری در معرض تابش مستقیم خورشید، بستری کارآمد برای تولید انرژی تجدیدپذیر به شمار می‌روند. شرکت سوئیسی Sun-Ways با طراحی سیستمی ماژولار، پنل‌های خورشیدی را مستقیماً در بستر میان ریل‌های فعال نصب کرده و این ایده را به واقعیت تبدیل کرده است.

عملکرد پروژه آزمایشی در سوئیس

نخستین سامانه آزمایشی در منطقه وال-دو-تراورس سوئیس به طول ۱۰۰ متر و مجهز به ۴۸ پنل خورشیدی با ظرفیت ۱۸ کیلووات راه‌اندازی شد. نتایج ثبت‌شده پس از یک سال فعالیت حاکی از موارد زیر است:

• تولید سالانه ۱۶ هزار کیلووات‌ساعت برق: معادل مصرف برق سالانه یک خانواده معمولی
• پایداری فنی بدون نیاز به تعمیرات ویژه: حفظ عملکرد بهینه در کنار تردد قطارها
• کاهش حداقلی راندمان: افت تولید به دلیل نصب افقی پنل‌ها تنها در حدود ۱۰ درصد برآورد شده است

پروژه آزمایشی نشان داد تبدیل بستر خطوط راه‌آهن به نیروگاه‌های فتوولتائیک نه‌تنها از نظر فنی امکان‌پذیر است، بلکه بدون نیاز به اشغال اراضی جدید، خروجی انرژی قابل توجهی به همراه دارد.

ظرفیت بالقوه شبکه و مقصد بعدی؛ ایتالیا

شبکه راه‌آهن سوئیس با طولی بیش از ۵ هزار و ۳۰۰ کیلومتر، ظرفیتی معادل مساحت ۷۶۰ زمین فوتبال برای نصب پنل خورشیدی دارد. طبق محاسبات، تجهیز کامل این شبکه توانایی تولید سالانه ۱ تراوات‌ساعت برق را دارد که نزدیک به ۲ درصد از کل مصرف انرژی این کشور را تأمین می‌کند.

در ادامه این مسیر، شرکتی ایتالیایی مرتبط با زیرساخت ریلی ملی این کشور قراردادی را برای اجرای یک پروژه آزمایشی منعقد کرده است تا با بهره‌گیری از تابش مناسب آفتاب در جنوب اروپا، این فناوری وارد مرحله تازه‌ای شود. همچنین مجوزهای دولتی در کره جنوبی اخذ شده و مذاکراتی با کشورهایی نظیر هلند، چین، هند و سنگاپور در جریان است.

چالش‌های ایمنی و شیوه‌های نگهداری

ریل‌های راه‌آهن به دلیل ارتعاش، گردوغبار و سرعت بالای قطارها محیطی حساس محسوب می‌شوند. برای تضمین ایمنی و تداوم تولید، نوآوری‌های متعددی در این سامانه تعبیه شده است:

• استفاده از شیشه‌های تقویت‌شده و فیلترهای ضدانعکاس برای جلوگیری از آزار بصری لوکوموتیورانان
• طراحی ماژولار جهت جداسازی سریع قطعات هنگام عملیات تعمیر و نگهداری خطوط
• تعبیه برس‌های نظافتی در انتهای قطارها جهت پاک‌سازی مداوم سطح پنل‌ها در حین عبور