خواب بیش از ۸.۵ ساعت؛ نشانه خاموش آلزایمر و تخریب زودهنگام سلول‌های مغز

خواب بیش از ۸.۵ ساعت در شبانه‌روز می‌تواند زنگ خطری زودهنگام برای بروز بیماری آلزایمر و تخریب بافت‌های عصبی باشد. نتایج یک پژوهش تازه نشان می‌دهد افرادی که الگوی استراحت شبانه طولانی‌تری دارند، مقادیر بیشتری از پروتئین‌های مرتبط با اختلالات زوال عقل را در گردش خون خود حمل می‌کنند.

ارتباط نشانگرهای زیستی خون با خواب بیش از ۸.۵ ساعت

پژوهشگران در این بررسی بالینی، شرایط پزشکی و آزمایشگاهی ۲۴۱۰ فرد داوطلب را ارزیابی کردند. در این میان، چهار نشانگر زیستی مهم شامل پروتئین‌های تاو، زنجیره سبک نوروفیلامنت و پروتئین اسیدی فیبریلاری گلیال مورد سنجش دقیق قرار گرفتند.

یافته‌ها آشکار کرد که با افزایش طول دوره خواب، غلظت نشانگر زیستی p-tau 181 روندی صعودی به خود می‌گیرد. این پروتئین با افزایش استراحت به بیش از ۸.۵ ساعت، رشدی پیوسته دارد و در اشخاصی با خواب شبانه بالاتر از ۱۰ ساعت به اوج می‌رسد.

عوامل دخیل در بروز دمانس و تغییر الگوی خواب

عارضه آلزایمر معمولاً بین ۱۵ تا ۲۰ سال پیش از پدیدار شدن نشانه‌های آشکار بالینی، به شکلی پنهان در ساختار مغز کلید می‌خورد. اثرگذاری آسیب‌های اولیه بر مراکز تنظیم‌کننده چرخه شبانه‌روزی، زمینه‌ساز افزایش تمایل فرد به خواب طولانی‌تر می‌شود.

محققان در جریان پردازش اطلاعات، شاخص‌های متعددی را به طور همزمان تحلیل کردند:

• سن و جنسیت زیست‌شناختی در هنگام معاینات کلینیکی
• ژنتیک فردی و وضعیت نشانگر APOE e4
• اختلالات تنفسی از قبیل آپنه انسدادی خواب
• سلامت روان به ویژه سابقه افسردگی و عملکرد کلیوی

تغییرات طولانی‌مدت در میزان استراحت شبانه لزوماً علت زوال عقل نیست، اما می‌تواند هشداری جدی برای مراقبت و پایش مستمر سلامت شناختی به شمار رود.

در نهایت، تشخیص زودهنگام تغییرات مغزی امکان بهره‌گیری به‌موقع از داروهای کنترل‌کننده بیماری را برای بیماران فراهم می‌سازد. ترکیب سبک زندگی پویا، حفظ سلامت عروق و رعایت بهداشت خواب از بنیادین‌ترین راهکارها برای حفاظت بلندمدت از مغز به شمار می‌روند.