درختکاری شهری غیرعلمی؛ چگونه انتخاب نادرست گونه‌ها هوای کلان‌شهرها را آلوده می‌کند؟

یافته‌های یک تحقیق علمی تازه نشان می‌دهد که درختکاری شهری در صورت انتخاب نادرست گونه‌های گیاهی، می‌تواند به‌جای پالایش هوا، فرآیند تولید آلاینده خطرناک ازن در سطح زمین را سرعت ببخشد.

نقش واکنش‌های شیمیایی در آلودگی ناشی از فضای سبز

بر اساس داده‌های ثبت‌شده از برج هواشناسی پکن، پوشش گیاهی با وجود انتشار حجم اندکی از ترکیبات آلی فرار (حدود ۱۱ درصد)، عامل بیش از ۵۲ درصد از واکنش‌پذیری شیمیایی در جو کلان‌شهرها است. گاز ایزوپرن که حین فتوسنتز از برگ درختانی نظیر بید مجنون و صنوبر ساطع می‌شود، در حضور تابش خورشید با اکسیدهای نیتروژن ترکیب شده و به تشکیل گاز سمی ازن می‌انجامد.

افزایش دمای هوا از ۲۰ به ۳۵ درجه سانتی‌گراد، نرخ واکنش شیمیایی ترکیبات منتشرشده از درختان را نزدیک به ۸ برابر افزایش می‌دهد و سهم آن‌ها در فعل‌وانفعالات اتمسفر را به ۷۴ درصد می‌رساند.

بررسی وضعیت کلان‌شهرهای جهان

ارزیابی وضعیت ۲۴ شهر بزرگ دنیا حاکی از آن است که در مناطقی مانند سیدنی و ملبورن، نزدیک به ۶۵ درصد درختان کاشته‌شده از نوع تولیدکننده ایزوپرن هستند. این چالش در شهرهای پرجمعیت با گرمای تابستان پیوند خورده و لزوم بازنگری در سیاست‌های زیست‌محیطی را دوچندان می‌کند.

راهکارهای مدیریت اصولی فضای سبز شهری

پژوهشگران بر این باورند که حذف پوشش گیاهی به هیچ عنوان نباید در دستور کار قرار گیرد؛ زیرا درختان فواید بی‌شماری در تعدیل دما و جذب ذرات معلق دارند. راهکار بهینه، جایگزینی گونه‌های پرانتشار با درختان کم‌خطر و هم‌زمان کاهش آلاینده‌های سوخت فسیلی ناشی از خودروها است.

مدیریت هوشمندانه در درختکاری شهری و استفاده از گونه‌های بومی با پتانسیل آلایندگی پایین، سلامت تنفسی شهروندان در فصول گرم سال را بدون آسیب به کمربندهای سبز تضمین می‌کند.