میزان مصرف قند در کودکی و تأثیر آن بر کاهش خطر آلزایمر

تحقیقات علمی جدید نشان می‌دهند که میزان مصرف قند در دوران کودکی، نقشی تعیین‌کننده در سلامت عملکرد مغز در دهه‌های بعدی زندگی ایفا می‌کند. یافته‌های یک مطالعه گسترده بر روی جمعیت بریتانیا حاکی از آن است که محدودیت در دریافت شکر در نخستین سال‌های زندگی، می‌تواند از بروز بیماری‌های تخریبی مغزی جلوگیری کند.

رابطه میان جیره‌بندی شکر و سلامت مغز

پژوهشگران با بهره‌گیری از داده‌های نزدیک به ۶۵ هزار شرکت‌کننده، تأثیر دوران جیره‌بندی مواد غذایی در بریتانیا را بررسی کردند. این مطالعه نشان داد افرادی که از دوران جنینی تا دو سالگی با محدودیت دسترسی به شکر مواجه بوده‌اند، در مقایسه با نسل‌های بعدی، سلامت مغزی بسیار بهتری را تجربه کرده‌اند.

طبق این گزارش، افرادی که در این بازه زمانی تحت جیره‌بندی بودند، با کاهش ۲۳ درصدی خطر ابتلا به زوال عقل و کاهش ۲۸ درصدی خطر ابتلا به آلزایمر مواجه شده‌اند. این نتایج تأکید می‌کند که دوران حساس رشد مغز، دقیقاً همان زمانی است که تغذیه می‌تواند اثرات بلندمدتی بر ساختار عصبی داشته باشد.

تأخیر در بروز بیماری‌های عصبی

نکته قابل توجه دیگر در این پژوهش، زمان شروع بیماری است. در افرادی که در کودکی مصرف قند کمتری داشتند، روند پیشرفت بیماری‌ها با تأخیر همراه بود:

• زوال عقل: حدود ۲.۵۵ سال تأخیر در شروع علائم
• بیماری آلزایمر: حدود ۲.۸۷ سال تأخیر
• زوال عقل عروقی: حدود ۲.۴۹ سال تأخیر

بررسی‌های تصویربرداری MRI نیز نشان داد که این افراد به‌طور متوسط دارای حجم بیشتر ماده خاکستری در مغز و آسیب‌های کمتر در ماده سفید هستند که منجر به عملکرد شناختی بهتر در آزمون‌های استدلال و سرعت پردازش می‌شود.

نقش متابولیسم در محافظت از مغز

یکی از فرضیه‌های اصلی برای توضیح این پدیده، سلامت متابولیک است. پژوهشگران معتقدند که کاهش مصرف قند در اوایل زندگی، احتمال ابتلا به دیابت نوع دو و فشار خون بالا را کاهش می‌دهد. این دو عامل در مجموع می‌توانند بخشی از رابطه میان تغذیه اولیه و سلامت مغز را تبیین کنند.

«دوران جنینی تا دو سالگی، حیاتی‌ترین مرحله برای شکل‌گیری مسیرهای عصبی و فرآیندهای متابولیکی بدن است که تأثیرات آن تا پایان عمر باقی می‌ماند.»

در نهایت، اگرچه این مطالعه رابطه آماری قدرتمندی میان مصرف کم قند و سلامت مغز نشان می‌دهد، اما تأکید می‌شود که این نتایج لزوماً به معنای اثبات مستقیم علت و معلولی نیست. با این حال، یافته‌ها هشدار می‌دهند که مدیریت تغذیه در هزار روز نخست زندگی می‌تواند سرمایه‌گذاری مهمی برای حفظ توانمندی‌های ذهنی در دوران پیری باشد.