اعتراض پالایشگاه‌ها به تغییر فرمول خوراک و هشدار درباره مطالبات ۱۰۰ هزار میلیارد تومانی

بحران در صنعت پالایش نفت ایران با افزایش مطالبات شرکت‌ها و اعتراض به تغییر فرمول قیمت‌گذاری خوراک، ابعاد جدیدی به خود گرفته است که می‌تواند بازار سرمایه را با نوسانات شدیدی مواجه کند.

چالش‌های ساختاری در صنعت پالایش نفت

دبیر انجمن صنعت پالایش نفت، ناصر عاشوری، با انتقاد از رویکرد دولتی در مدیریت این بخش استراتژیک، معتقد است که نگاه صرفاً دستوری به پالایشگاه‌ها، سودآوری آن‌ها را به خطر انداخته است. وی تأکید کرد که پالایشگاه‌ها به عنوان بنگاه‌های اقتصادی باید علاوه بر تأمین سوخت کشور، توانایی حفظ منافع صاحبان سرمایه را نیز داشته باشند.

یکی از نگرانی‌های اصلی، مشروط کردن تخفیف‌های خوراک به اجرای پروژه‌های توسعه‌ای است که فاقد مبنای قانونی روشن در برنامه هفتم توسعه می‌باشد. این سیاست، فشار مالی مضاعفی را بر شرکت‌ها وارد می‌کند که خود با چالش‌های پیچیده مجوزدهی و فرآیندهای اداری مواجه هستند.

بحران خوراک و هزینه‌های پنهان

صنعت پالایش با دو چالش همزمان در حوزه خوراک دست و پنجه نرم می‌کند:

• قیمت بالای خوراک: نرخ تحویلی خوراک در بسیاری از موارد از استانداردهای مقایسه‌ای فراتر رفته است.
• کیفیت نامناسب: کیفیت پایین خوراک تحویلی، هزینه‌های عملیاتی و فرآوری را به شدت افزایش می‌دهد.

این وضعیت باعث شده تا پالایشگاه‌ها در تأمین منابع لازم برای پروژه‌های کیفی‌سازی و توسعه‌ای با مشکل جدی مواجه شوند.

مطالبات سنگین و نقش سازمان بورس

در حال حاضر، مجموع مطالبات پالایشگاه‌ها از دولت به رقم خیره‌کننده ۱۰۰ هزار میلیارد تومان رسیده است. انجمن صنعت پالایش هشدار داده است که نباید از فرمول قیمت‌گذاری خوراک به عنوان ابزاری برای تسویه تدریجی این بدهی‌ها استفاده شود.

«تصمیماتی که فرمول خوراک یا نحوه قیمت‌گذاری محصولات را تغییر می‌دهد، صرفاً یک تصمیم صنعتی نیست، بلکه مستقیماً با منافع هزاران سهامدار در بازار سرمایه گره خورده است.»

با توجه به حضور ۹ پالایشگاه بزرگ در بازار بورس، نبود حضور فعال سازمان بورس در جلسات تصمیم‌گیری، از جمله نقاط ضعف موجود در فرآیند سیاست‌گذاری این صنعت تلقی می‌شود.

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز آینده

فشار بر سودآوری پالایشگاه‌ها، در نهایت به کاهش مالیات‌های دولتی و کاهش ارزش سهام شرکت‌های زیرمجموعه منجر خواهد شد. ایجاد تعادل میان تأمین سوخت کشور و حفظ سلامت بنگاه‌های اقتصادی، تنها راه نجات این صنعت استراتژیک برای جلوگیری از آسیب‌های بلندمدت به اقتصاد کلان است.