بیماری آلزایمر در زنان؛ چرا سرعت تخریب مغز ۲۰ برابر بیشتر است؟

پژوهش‌های جدید علمی نشان می‌دهند که تفاوت‌های زیستی میان زنان و مردان می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در سرعت پیشرفت بیماری آلزایمر داشته باشد. یافته‌های اخیر کلینیک مایو حاکی از آن است که تعامل پروتئین‌های خاص در مغز زنان، روند تخریب سلول‌های عصبی را به شکلی متفاوت از مردان تسریع می‌کند.

نقش پروتئین‌های غیرطبیعی در تخریب مغز

در فرآیند طبیعی مغز، پروتئین تاو وظیفه پشتیبانی از سلول‌های عصبی را بر عهده دارد؛ اما در جریان ابتلا به بیماری آلزایمر، این پروتئین تغییر ساختار داده و به شکل کلاف‌های آسیب‌زایی در می‌آید. این تغییرات منجر به تخریب بخش‌های حیاتی مغز مسئول حافظه و تفکر می‌شود.

نکته حائز اهمیت در این پژوهش، حضور پروتئین دوم یعنی آلفا-سینوکلئین است. این پروتئین که معمولاً با بیماری پارکینسون شناخته می‌شود، در برخی بیماران مبتلا به آلزایمر نیز مشاهده شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد که حضور هم‌زمان این دو پروتئین، پیامدهای بسیار متفاوتی برای سلامت مغز دارد.

تفاوت چشمگیر در روند پیشرفت بیماری میان زنان و مردان

پژوهشگران با بررسی ۴۱۵ شرکت‌کننده در طرح تصویربرداری عصبی، به نتایج تکان‌دهنده‌ای دست یافتند. بر اساس داده‌های استخراج شده، الگوهای متفاوتی در دو جنس مشاهده شد:

• در زنان، وجود هم‌زمان پروتئین‌های تاو و آلفا-سینوکلئین باعث می‌شود تجمع پروتئین تاو با سرعتی بسیار بالا رخ دهد.
• در برخی موارد، این سرعت تجمع در زنان تا ۲۰ برابر بیشتر از گروه‌های کنترل اندازه‌گیری شده است.
• در مردان، ترکیب این دو پروتئین منجر به مشاهده چنین الگوی شتاب‌زده‌ای در روند بیماری نمی‌شود.

این یافته‌ها می‌تواند پاسخی به این پرسش باشد که چرا زنان سهم بیشتری از مبتلایان به زوال عقل را تشکیل می‌دهند. اگرچه طول عمر بیشتر زنان یک عامل است، اما این نتایج نشان می‌دهد تفاوت‌های زیستی عمیق‌تری نیز در جریان است.

چشم‌انداز آینده و شخصی‌سازی درمان‌ها

اگرچه این مطالعه از نوع مشاهده‌ای است و برای تایید نهایی به تحقیقات گسترده‌تری نیاز دارد، اما مسیر جدیدی را برای پزشکی دقیق باز می‌کند. درک اینکه بیماری آلزایمر در همه افراد یکسان عمل نمی‌کند، می‌تواند منجر به طراحی پروتکل‌های درمانی اختصاصی شود.

«درک نحوه تعامل پروتئین‌های آسیب‌زا می‌تواند به پزشکان کمک کند تا انواع مختلف زوال عقل را با دقت بسیار بالاتری از یکدیگر تفکیک کنند.»

در نهایت، این پژوهش تأکید می‌کند که درمان‌های آینده باید فراتر از یک رویکرد عمومی، تفاوت‌های زیستی و پروتئینی هر فرد را در نظر بگیرند تا اثربخشی درمان در مقابله با بیماری آلزایمر افزایش یابد.