هشدار پژوهشگران: دوز بالای ویتامین D حافظه را تقویت، اما واکنش را کند می‌کند

جزئیات پژوهش و دوزهای مورد مطالعه

این گروه پژوهشی با هدف بررسی چگونگی تأثیر ویتامین «دی» (D) بر مغز، به‌ویژه در افراد مسن، مطالعه‌ای را بر روی گروهی از زنان دارای اضافه وزن یا چاق در محدوده سنی ۵۰ تا ۷۰ سال انجام دادند. این زنان که همگی در تلاش برای کاهش وزن بودند، به سه گروه تقسیم شدند تا دوزهای مختلف ویتامین D را به مدت یک سال مصرف کنند:

• گروه اول: مصرف روزانه دوز کم، معادل ۶۰۰ واحد بین‌المللی (دوز توصیه شده).
• گروه دوم: مصرف روزانه دوز متوسط، معادل ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین «دی».
• گروه سوم: مصرف روزانه بالاترین دوز، معادل ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی.

تأثیر متضاد بر حافظه و زمان واکنش

پس از گذشت یک سال، دانشمندان به نتایج قابل توجهی دست یافتند. زنانی که روزانه ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین «دی» مصرف می‌کردند، بهبود قابل ملاحظه‌ای در حافظه و مهارت‌های یادگیری نشان دادند. به نظر می‌رسید مغز این افراد از دوز متوسط ویتامین D سود برده است.

با این حال، هنگامی که زمان واکنش (سرعت پاسخ افراد به محرک‌ها) مورد بررسی قرار گرفت، نتایج متفاوتی مشاهده شد. زنانی که بالاترین دوز، یعنی ۴۰۰۰ واحد بین‌المللی را مصرف کرده بودند، کندترین زمان واکنش را در میان هر سه گروه ثبت کردند.

سو شاپس، دانشمند اصلی این پژوهش، تأکید کرد: «تحقیقات بیشتری در این زمینه لازم است؛ دانشمندان هنوز با اطمینان نمی‌دانند که آیا زمان واکنش کندتر ناشی از مصرف ویتامین «دی» به‌طور مستقیم به زمین خوردن و آسیب‌های بیشتر منجر می‌شود یا خیر.»

چرا کندی واکنش در سالمندان اهمیت دارد؟

کند شدن زمان واکنش با افزایش سن، می‌تواند خطر حوادثی مانند زمین خوردن را به شدت افزایش دهد. زمین خوردن در بزرگسالان مسن‌تر، اغلب منجر به شکستگی استخوان یا جراحات جدی می‌شود. بنابراین، هرچند دوزهای بالاتر ویتامین D ممکن است به حافظه کمک کند، اما می‌تواند سرعت واکنش بدن را کاهش داده و فرد را در معرض خطر قرار دهد.

نتایج این پژوهش جدید، یافته‌های تحقیقات قبلی را تأیید می‌کند که نشان داده بودند مصرف ۲۰۰۰ واحد بین‌المللی ویتامین «دی» یا بیشتر، ممکن است با خطر بالاتر زمین خوردن مرتبط باشد. این یافته‌ها هشدار می‌دهند که مصرف بیش از حد ویتامین «دی» ممکن است ضرر بیشتری نسبت به فایده آن داشته باشد، به‌ویژه در مورد سرعت واکنش مغز و بدن.

محدودیت‌های پژوهش

از آنجایی که این پژوهش تنها بر روی زنان انجام شده است، مشخص نیست که آیا نتایج مشابهی در مورد مردان نیز صدق می‌کند یا خیر. پژوهش‌های آینده برای پاسخ به این سوالات ضروری است.

توصیه‌های تکمیلی برای سلامت مغز

برای حفظ سلامت مغز، علاوه بر ویتامین D، موارد دیگری نیز وجود دارند که می‌توانند مفید باشند. نتایج برخی تحقیقات نشان می‌دهند که:

• داشتن رژیم غذایی به سبک مدیترانه‌ای، سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل و چربی‌های سالم، می‌تواند از سلامت مغز محافظت کند.
• مصرف ویتامین «بی» (B) یا فیبر ممکن است خطر بیماری‌های مغزی مانند زوال عقل را کاهش دهد.

این نتایج یادآوری می‌کند که هرچند ویتامین‌ها می‌توانند مفید باشند، اما مصرف بیشتر همیشه بهتر نیست. یافتن تعادل مناسب در مصرف ویتامین‌ها اهمیت دارد تا از حافظه پشتیبانی شود، اما عملکرد کلی بدن کند نگردد. نتایج این پژوهش در نشریه علمی «مجلات پیری‌شناسی: سری ای» (The Journals of Gerontology: Series A) منتشر شده است.