مصرف منظم پنیر و کاهش ۲۴ درصدی خطر زوال عقل در سالمندان

ارتباط معنادار مصرف پنیر و کاهش خطر زوال عقل

پژوهشگران با تحلیل داده‌های مربوط به حدود ۸ هزار فرد ۶۵ ساله و بالاتر، وضعیت سلامت شناختی کسانی را که به‌طور منظم پنیر مصرف می‌کردند با گروهی که به‌ندرت یا هرگز آن را نمی‌خوردند، مقایسه کردند. هدف اصلی این مطالعه، بررسی تأثیر این ماده لبنی بر عملکرد شناختی در سنین بالا بود.

نتایج منتشر شده در نشریه علمی Nutrients نشان می‌دهد که افراد با مصرف منظم پنیر، در مقایسه با گروه دیگر، ۲۴ درصد کمتر در معرض خطر ابتلا به زوال عقل قرار داشتند.

آمار دقیق مطالعه سه‌ساله

در پایان دوره سه‌ساله مورد بررسی، تفاوت‌های آماری زیر مشاهده شد:

• تنها ۳.۴ درصد از مصرف‌کنندگان منظم پنیر دچار زوال عقل شده بودند.
• این رقم در میان کسانی که پنیر نمی‌خوردند به ۴.۴۵ درصد می‌رسید.

اگرچه تفاوت کلی نرخ ابتلا حدود ۱.۰۶ درصد است، اما این میزان معادل ۱۰ مورد کمتر زوال عقل در هر هزار نفر از شرکت‌کنندگان به‌شمار می‌رود. برای تضمین دقت نتایج، پژوهشگران عوامل مخدوش‌کننده متعددی از جمله سن، جنسیت، وضعیت سلامتی و پیش‌زمینه اجتماعی–اقتصادی را در محاسبات آماری خود لحاظ کردند.

مکانیسم‌های احتمالی: چرا پنیر برای مغز مفید است؟

کارشناسان چندین عامل را مطرح می‌کنند که ممکن است ارتباط میان مصرف پنیر و سلامت مغز را توضیح دهد. این عوامل عمدتاً به ترکیب غنی پنیر و تأثیر آن بر سیستم‌های حیاتی بدن بازمی‌گردند:

• پشتیبانی از سلول‌های عصبی: پنیر حاوی پروتئین‌ها و اسیدهای آمینه ضروری است که از حفظ و عملکرد سلول‌های عصبی پشتیبانی می‌کنند.
• سلامت عروق: وجود ویتامین‌های محلول در چربی مانند ویتامین K2 در پنیر، نقش مهمی در سلامت عروق و تنظیم کلسیم ایفا می‌کند که به‌طور غیرمستقیم بر سلامت مغز تأثیرگذار است.
• محور روده–مغز: شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد محصولات لبنی تخمیری می‌توانند بر التهاب در مسیر محور روده–مغز تأثیر بگذارند؛ مسیری که در فرایند افت عملکرد شناختی نقش دارد.
• کاهش عوامل خطر: لبنیات تخمیری با کاهش خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی–عروقی و متابولیک مرتبط هستند، که هر دو از عوامل شناخته‌شده و اصلی خطر زوال عقل به‌شمار می‌روند.

هشدار پژوهشگران: ارتباط، نه علت و معلول

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که یافته‌های این مطالعه نباید به‌عنوان دلیل قطعی در نظر گرفته شود که خوردن پنیر می‌تواند به‌طور مستقیم از بروز زوال عقل پیشگیری کند.

این تحقیق از نوع مشاهده‌ای است؛ به این معنا که تنها یک ارتباط آماری را نشان می‌دهد و رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کند. عواملی نظیر سبک زندگی کلی، زمینه ژنتیکی فرد و حتی نوع خاص پنیری که مصرف می‌شود، همگی می‌توانند بر نتیجه نهایی تأثیرگذار باشند و باید در تحقیقات آتی بیشتر بررسی شوند.

ابعاد جهانی زوال عقل

اهمیت این تحقیقات در سایه آمار جهانی زوال عقل بیشتر مشخص می‌شود. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت:

بیش از ۵۰ میلیون نفر در سراسر جهان در سال ۲۰۲۱ با زوال عقل زندگی می‌کردند، و پیش‌بینی می‌شود این رقم تا سال ۲۰۵۰ بیش از سه برابر افزایش یابد.