دستاوردهای نوین دانشگاه علوم پزشکی تبریز در حوزه سلامت و درمان بیماری‌ها

شاخص‌های کلیدی در پیش‌بینی کووید-۱۹

دکتر صمد شمس وحدتی، متخصص تحقیقات اورژانس و مراقبت‌های تروما در دانشگاه علوم پزشکی تبریز، بر ضرورت شناسایی شاخص‌های آزمایشگاهی پیش‌بینی‌کننده پیشرفت کووید-۱۹ تأکید کرد. این اولویت‌بندی می‌تواند در انتخاب درمان مناسب و کاهش خطر موارد شدید بیماری مؤثر باشد.

وی در مطالعه‌ای، یافته‌های هماتولوژیک و بیوشیمیایی بیماران کووید-۱۹ را به‌عنوان ابزارهای تشخیصی ساده و در دسترس بررسی کرد. نتایج نشان داد که هیچ‌یک از فاکتورهای بیوشیمیایی یا هماتولوژیک به‌تنهایی قادر به تشخیص دقیق بیماری نیستند و شاخص‌های هماتولوژیک نمی‌توانند به‌عنوان عامل تعیین‌کننده پیش‌آگهی مورد استفاده قرار گیرند.

مقادیر کراتینین و اوره می‌توانند در تخمین پیش‌آگهی بیماران نقش داشته باشند؛ موضوعی که لزوم توجه ویژه به آسیب‌های کلیوی در بیماران کووید-۱۹ را به‌عنوان یکی از عوامل تشدیدکننده با پیش‌آگهی نامطلوب برجسته می‌کند.

فناوری‌های نوین در ترک سیگار

دکتر حسین نعمتی، متخصص پرستاری و مامایی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ترک سیگار را یکی از مهم‌ترین چالش‌های بهداشتی جهانی دانست. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که فناوری‌های نوین و غیرتهاجمی می‌توانند ابزاری مؤثر برای کاهش وابستگی و کنترل هوس سیگار باشند.

در یک مطالعه ترکیبی، تجربه افراد در استفاده از فناوری‌هایی نظیر تحریک‌های الکتریکی و مغناطیسی مغز، بیورزونانس و تحریک الکتریکی لاله گوش بررسی شد. نتایج حاکی از آن است که این روش‌های غیرتهاجمی در کاهش هوس سیگار و افزایش انگیزه برای ادامه روند ترک، به‌ویژه در افرادی که پیش‌تر تجربه شکست داشته‌اند، نقش مثبتی ایفا می‌کنند.

نعمتی توسعه رویکردهای حمایتی نوین را مهم دانست و پیشنهاد کرد که برنامه‌های ترک سیگار، فناوری‌های غیرتهاجمی را به‌عنوان بخشی از مداخلات درمانی خود مدنظر قرار دهند.

امید تازه برای بیماران کلیوی با گیاه خار مریم

دکتر الهام احمدیان، متخصص تحقیقات کلیه در دانشگاه علوم پزشکی تبریز، به پیامدهای گسترده اختلال عملکرد کلیه اشاره کرد. او بر اهمیت جست‌وجوی عوامل جدید برای کند کردن روند پیشرفت بیماری تأکید کرد و سیلیمارین، فلاونوئیدی با خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی استخراج‌شده از گیاه خار مریم را به‌عنوان یکی از ترکیبات مورد توجه معرفی کرد.

یک مرور نظام‌مند و متاآنالیز بر روی ۷ مطالعه بالینی انسانی نشان داد که سیلیمارین اثر معناداری در کاهش سطح کراتینین سرم دارد. این ترکیب به‌ویژه در بیماران مبتلا به آسیب حاد کلیوی ناشی از دارو، موجب کاهش قابل‌توجه کراتینین و بهبود شاخص‌های عملکرد کلیه شده است.

ریزمحیط تومور؛ کلید فهم و درمان سرطان

دکتر حبیب ذره‌دار، متخصص سل و بیماری‌های ریوی دانشگاه علوم پزشکی تبریز، به اهمیت روزافزون «ریزمحیط تومور» (TME) در پژوهش‌های سرطان اشاره کرد. ریزمحیط تومور به‌عنوان یکی از عوامل کلیدی در شروع، رشد، تهاجم، متاستاز و حتی مقاومت دارویی سرطان شناخته می‌شود.

در یک طرح پژوهشی، تعاملات پویا و فرایند خودسازماندهی میان سلول‌های تومور و اجزای اطراف آن‌ها مورد بررسی قرار گرفت تا نشانگرهای پیش‌آگهی جدید و اهداف درمانی نوین شناسایی شود. تمرکز بر این شبکه پیچیده ارتباطی می‌تواند افق‌های تازه‌ای در فهم سازوکار پیشرفت سرطان ایجاد کند.

شواهد اخیر نشان می‌دهد مداخلاتی که فرایند خودسازماندهی ریزمحیط تومور را مختل می‌کنند، قادرند مقاومت دارویی را کاهش داده و اثربخشی درمان‌های متداول سرطان را افزایش دهند.

نقش حبوبات و فیبر در سلامت قلب

فاطمه حامدی کلجاهی، متخصص تغذیه بالینی، به نقش آنزیم پاراکسوناز-۱ (PON1) در محافظت از عروق در برابر تصلب شرایین اشاره کرد. این آنزیم به‌عنوان یکی از عوامل دفاعی بدن در برابر استرس اکسیداتیو شناخته می‌شود و الگوی تغذیه می‌تواند بر سطح یا فعالیت آن تأثیرگذار باشد.

در پژوهشی بر روی ۱۰۲ بیمار مبتلا به بیماری عروق کرونر و ۶۰ فرد سالم، مشخص شد که میزان مصرف چربی‌ها، عدس و فیبرهای غذایی در بیماران کمتر از افراد سالم بوده است.

همچنین، مصرف بالاتر کربوهیدرات با کاهش سطح آنزیم PON1 ارتباط داشت، در حالی که دریافت بیشتر چربی‌های مناسب و عدس با افزایش سطح این آنزیم همراه بود. این نتایج اهمیت انتخاب‌های غذایی سالم، به‌ویژه مصرف حبوبات و فیبر کافی را در ارتقای سلامت قلب و عروق برجسته می‌کند.