زالمای خلیلقزاد، دیپلمات برجسته و پیشین ایالات متحده، در اظهاراتی تکان‌دهنده به بازنگری در سیاست‌های جنگی واشینگتن پس از حوادث ۱۱ سپتامبر پرداخت و از تصمیمات هیجان‌زده‌ای که جهان را برای دهه‌ها تغییر داد، انتقاد کرد.

بازنگری در سیاست‌های ایالات متحده در افغانستان و عراق

خلیلقزاد در گفتگو با رسانه‌ها، بر این نکته تأکید کرد که فضای حاکم بر جامعه آمریکا پس از حملات تروریستی، ترکیبی از خشم و فوریت بود که منجر به تصمیمات عجولانه شد. او معتقد است که در آن دوران، تمایل به اقدام سریع برای پاسخ به ترس از حملات احتمالی بعدی، دیدگاه‌های استراتژیک را تحت‌الشعاع قرار داده بود.

در مورد افغانستان، وی از عدم تعامل سیاسی با طالبان در مراحل اولیه درگیری ابراز تأسف کرد. به گفته او، اگر ایالات متحده در آن مقطع وارد مذاکره با طالبان شده بود، احتمالاً روند جنگ و مدیریت سیاسی کشور تغییر می‌کرد.

"اگر می‌توانستیم طالبان را در فرآیند سیاسی افغانستان مشارکت دهیم، واقع‌بینانه این امر می‌تواند بسیار مفید باشد."

نقش اطلاعات نادرست در تهاجم به عراق

دیپلمات سابق آمریکا همچنین به جنگ عراق اشاره کرد و اظهار داشت که تحلیل‌های اطلاعاتی در آن زمان با مشکل جدی مواجه بود. او تصریح کرد که بدون فشار روانی ناشی از حملات ۱۱ سپتامبر، ایالات متحده احتمالاً هرگز به جنگ عراق نمی‌رفت.

بر اساس تحلیل‌های او، سیاست مهار در مورد صدام حسین به یک حمله گسترده و تغییر رژیم تبدیل شد که ریشه در ترس از حملات غافلگیرانه داشت. او تأکید کرد که اطلاعات مربوط به تسلیحات کشتار جمعی، که بعدها نادرست شناخته شد، یکی از بزرگترین چالش‌های آن دوران بود.

تحلیل خروج از افغانستان و وضعیت فعلی

خلیلقزاد در پایان با حمایت از تصمیم خروج نیروهای آمریکایی از افغانستان در سال ۲۰۲۱ گفت و آن را با توجه به تغییر اولویت‌های جهانی و پایان یافتن تهدیدات تروریستی مستقیم، منطقی دانست. او نکته قابل توجهی را نیز مطرح کرد:

تغییر اولویت‌های امنیتی ایالات متحده در دو دهه اخیر
انجام توافقات خروج نیروها تحت دولت‌های پیشین
تغییر ناگهانی قدرت به نفع طالبان پس از خروج نیروها

او در نهایت با اشاره به وضعیت فعلی، خاطرنشان کرد که برخلاف تصورات اولیه، طالبان در مدیریت تهدیدات تروریستی که منافع مستقیم ایالات متحده را به خطر اندازد، برخورد متفاوتی داشته‌اند.

نتیجه‌گیری: اظهارات خلیلقزاد نشان‌دهنده یک خودانتقادی عمیق در بدنه دیپلماتیک آمریکا است که نشان می‌دهد چگونه احساسات عمومی و اطلاعات ناقص می‌تواند مسیر سیاست‌های خارجی و امنیت جهانی را به شکلی غیرقابل بازگشت تغییر دهد.

مدل‌سازی