تغییر رفتار خریداران آسیایی نشان می‌دهد که صادرات نفت ایران به دلیل کاهش محموله‌های در دسترس روی آب و تشدید محدودیت‌های کشتیرانی، با چالش‌های تازه‌ای در بازارهای هدف روبه‌رو شده است.

تغییر سبد خرید پالایشگاه‌های مستقل چین

واحدهای پالایشی موسوم به «تی‌پات» در استان شاندونگ چین که حدود یک‌پنجم توان پالایشی این کشور را تشکیل می‌دهند، در پی افت تحویل نفت ایران، به سمت تامین خوراک از منابع دیگر رفته‌اند. این مراکز صنعتی برای جلوگیری از توقف فعالیت‌های خود، خرید محموله‌هایی از مبدا برزیل و عراق را آغاز کرده‌اند.

اگرچه چین کماکان مقصد اصلی بیش از ۸۰ درصد محموله‌های نفتی ایران به شمار می‌رود، اما ناتوانی در تضمین جریان مداوم عرضه می‌تواند سهم بازار کشور را تضعیف کند.

وضعیت ذخایر شناور و آمار واردات

کاهش محموله‌های پیشنهادی برای تحویل در ماه‌های پاییز به دلیل تخلیه بخش عمده انبارهای شناور روی آب است. بررسی روند حجم واردات و ذخایر ارقام زیر را نشان می‌دهد:

شاخص	میزان قبلی	میزان کنونی
ذخایر شناور نفت ایران	۱۰۵ میلیون بشکه	۸۰ میلیون بشکه
واردات روزانه چین از ایران	۱.۵ میلیون بشکه	۶۰۰ تا ۸۰۰ هزار بشکه
نفت برنت (دلار در هر بشکه)	۸۸ دلار	۹۴ دلار

تغییر قیمت‌گذاری نفت صادراتی

محموله‌های صادرات نفت ایران که در گذشته همواره با تخفیف چند دلاری نسبت به شاخص برنت عرضه می‌شد، اکنون با کاهش عرضه، با نرخ‌هایی نزدیک یا حتی بالاتر از قیمت پایه پیشنهاد می‌شوند. این دگرگونی در قیمت‌گذاری، انگیزه خریداران سنتی برای جست‌وجوی گزینه‌های باصرفه‌تر را دوچندان کرده است.

چشم‌انداز بازار جهانی انرژی

کاهش تردد نفتکش‌های غول‌پیکر در تنگه هرمز و تشدید اصطکاک‌های سیاسی، بهای جهانی نفت را تقویت کرده است. صعود بهای برنت به کانال ۹۴ دلار و وست تگزاس اینترمدیت به ۸۷ دلار نشان‌دهنده حساسیت بالای فعالان حوزه انرژی به گلوگاه‌های صادراتی خاورمیانه است.

در صورت تداوم موانع در انتقال دریایی و افت جریان منظم عرضه، پالایشگاه‌های غیردولتی چین ساختار فنی خوراک خود را با تولیدکنندگان دیگر تطبیق داده و سهم صادرات نفت ایران در این بازار با افت مواجه خواهد شد.

جی‌جی مک‌کارتی