اختیارات دفاتر اسناد رسمی در ثبت معاملات املاک و اعتبار اسناد

مقدمه: اختیارات دفاتر اسناد رسمی در ثبت معاملات املاک

اعظم قویدل، سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور، در گفت‌وگو با ایسنا، به تشریح اختیارات و نحوه عملکرد دفاتر اسناد رسمی در ثبت معاملات اموال غیرمنقول پرداخت. این توضیحات با هدف شفاف‌سازی فرآیندهای قانونی و حقوقی مربوط به ثبت اسناد تعهد به بیع، قولنامه و مبایعه‌نامه ارائه شده است.

ثبت اسناد تعهد به بیع و قولنامه

مطابق ماده ۲ قانون الزام به ثبت رسمی معاملات اموال غیر منقول، دفاتر اسناد رسمی مجازند به درخواست طرفین معامله، برای املاکی که دارای سند مالکیت حدنگار (تک برگ) سبز رنگ هستند، اسنادی نظیر سند تعهد به بیع، قولنامه، مبایعه‌نامه و موارد مشابه را تنظیم و ثبت کنند. این امر گامی مهم در جهت افزایش امنیت حقوقی معاملات و کاهش اختلافات آتی است.

مراجعه مستقیم و درج شروط

طرفین معامله می‌توانند به صورت مستقیم به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کرده و قراردادهای خصوصی خود را به ثبت برسانند. در این فرآیند، جزئیات مهمی از جمله مبلغ دقیق ثمن مورد توافق، پیش‌بینی اقساط ثمن و زمان پرداخت آن، و همچنین شروط مربوط به انحلال، فسخ یا اسقاط قرارداد با رعایت کامل مقررات قانونی در سند رسمی درج خواهد شد. این اقدام تضمین‌کننده حقوق طرفین و شفافیت کامل معامله است.

نحوه محاسبه عوارض و وجوه قانونی

یکی از نکات کلیدی مطرح شده توسط قویدل، شیوه محاسبه عوارض و وجوه قانونی مربوط به این قراردادها است. وی تأکید کرد که مأخذ محاسبه عوارض و وجوهی از قبیل حق‌الثبت، حق‌التحریر و هزینه دادرسی، تابع ارزش معاملاتی ملک (مطابق تبصره ۳ ماده ۶۴ قانون مالیات‌های مستقیم) خواهد بود. این بدان معناست که محاسبه بر اساس قیمت روز ملک یا ثمن معامله انجام نمی‌شود، بلکه مبنای آن ارزش معاملاتی تعیین شده توسط مراجع ذی‌ربط است.

اعتبار اسناد تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پایان اظهارات خود، به اعتبار قانونی اسناد تنظیم شده در دفاتر اسناد رسمی اشاره کرد. وی تصریح کرد که این اسناد، سند رسمی محسوب می‌شوند و هرگونه انکار یا تردید نسبت به اعتبار آنها در محاکم قضایی، غیرقابل استماع خواهد بود. این ویژگی، قدرت اجرایی و اطمینان حقوقی بالایی به معاملات ثبت شده در دفاتر اسناد رسمی می‌بخشد.