چای یا قهوه؟ تأثیر عادات نوشیدنی بر سلامت استخوان زنان مسن

پوکی استخوان: چالشی رایج برای زنان

پوکی استخوان یک نگرانی جدی و شایع برای زنانی است که بالای ۵۰ سال سن دارند. این بیماری که از هر سه زن یک نفر را درگیر می‌کند، زمانی رخ می‌دهد که بدن قادر به جایگزینی استخوان‌های قدیمی با استخوان‌های جدید نباشد. نتیجه این فرآیند، استخوان‌هایی شکننده و ضعیف است که به راحتی دچار شکستگی می‌شوند و روند بهبود آنها نیز دشوارتر است.

زنان مسن به دلایل بیولوژیکی در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به پوکی استخوان قرار دارند. پس از یائسگی، سطح استروژن – هورمونی حیاتی برای متابولیسم استخوان – به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد. جراحی برداشتن تخمدان‌ها نیز می‌تواند تأثیری مشابه بر کاهش سطح استروژن و در نتیجه افزایش خطر پوکی استخوان داشته باشد.

مطالعه‌ای جامع بر عادات نوشیدنی

محققان بهداشت عمومی از دانشگاه فلیندرز استرالیا، در یک مطالعه گسترده بر روی پوکی استخوان، عادات نوشیدن چای و قهوه تقریباً ۹۷۰۰ زن آمریکایی بالای ۶۵ سال را بررسی کردند. این شرکت‌کنندگان در طول یک دوره ۱۰ ساله، در چهار نوبت، ترجیحات خود را در مورد مصرف این نوشیدنی‌ها گزارش دادند.

این پژوهش همچنین به جمع‌آوری داده‌های دقیق در مورد سلامت استخوان زنان پرداخت. تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) در نواحی حیاتی مانند لگن و قسمت باریک اتصال استخوان ران به لگن، با استفاده از پرتو ایکس اندازه‌گیری شد تا میزان مواد معدنی استخوان به دقت مشخص شود.

چای: محافظی برای استخوان‌ها

نتایج این مطالعه حاکی از آن است که زنانی که به طور منظم چای می‌نوشیدند، تراکم مواد معدنی استخوان لگنشان به طور قابل توجهی بالاتر از گروهی بود که چای مصرف نمی‌کردند. این تأثیر مثبت ممکن است به دلیل وجود ترکیباتی به نام کاتچین‌ها در چای باشد که می‌توانند سلول‌های مسئول ساخت استخوان را تقویت کنند.

انوو لیو، اپیدمیولوژیست، اظهار داشت: «حتی پیشرفت‌های کوچک در تراکم استخوان می‌تواند به کاهش چشمگیر شکستگی‌ها در گروه‌های بزرگ منجر شود.»

جالب توجه است که مصرف چای تأثیرات مفیدی بر سلامت استخوان زنان چاق نیز نشان داد.

قهوه: ملاحظات و احتیاط‌ها

در مقابل، عادات نوشیدن قهوه نتایج متفاوتی را به همراه داشت. زنانی که روزانه بیش از پنج فنجان قهوه می‌نوشیدند، با احتمال بیشتری دچار کاهش تراکم مواد معدنی استخوان (BMD) بودند. این یافته با مطالعات قبلی که نشان می‌دهند کافئین می‌تواند بر جذب کلسیم تأثیر منفی بگذارد، همخوانی دارد.

علاوه بر این، مصرف هر مقدار قهوه با کاهش تراکم مواد معدنی استخوان ران در زنانی که در طول زندگی خود مقادیر بیشتری الکل مصرف کرده بودند، مرتبط بود. این امر نشان می‌دهد که تأثیر یک ماده بر سلامت استخوان می‌تواند در صورت ترکیب با سایر مواد افزایش یابد.

محدودیت‌های مطالعه و توصیه‌های نهایی

لازم به ذکر است که شرکت‌کنندگان در این مطالعه عمدتاً از نژاد سفید بودند، بنابراین نتایج ممکن است به جمعیت‌های وسیع‌تر قابل تعمیم نباشد.

لیو توضیح داد: «نتایج ما به این معنی نیست که باید قهوه را به طور کامل کنار بگذارید یا به افراط در نوشیدن چای روی بیاورید. اما این یافته‌ها نشان می‌دهند که مصرف متوسط چای می‌تواند راهی ساده برای حمایت از سلامت استخوان باشد و مصرف بیش از حد قهوه، به‌ویژه برای زنانی که الکل می‌نوشند، ممکن است ایده‌آل نباشد.»

وی در پایان افزود: «در حالی که کلسیم و ویتامین D همچنان ارکان اصلی سلامت استخوان هستند، آنچه در فنجان شماست نیز می‌تواند نقش مهمی ایفا کند. برای زنان مسن‌تر، لذت بردن از یک فنجان چای روزانه می‌تواند فراتر از یک مراسم آرامش‌بخش باشد و گامی کوچک به سوی داشتن استخوان‌هایی قوی‌تر محسوب شود.»

این پژوهش ارزشمند در مجله معتبر Nutrients به چاپ رسیده است.